Categorie: "Natuur en wetenschap"

Circa 1300 soorten meercelligen in Nederlandse Noordzee

Het Nederlandse deel van de Noordzee herbergt bijna 1300 meercellige soorten. Dat hebben onderzoekers van Wageningen Marine Research, GiMaRIS en Naturalis Biodiversity Center vastgesteld. De wetenschapsorganisaties hebben een nieuwe soortenlijst opgesteld, die digitaal beschikbaar is. ”Niet eerder hebben we zo’n complete lijst gehad van het leven in de Nederlandse Noordzee”, zegt onderzoeker Oscar Bos op de site Nature Today. Bos werkte vanuit Wageningen Marine Research mee aan het samenstellen van de lijst. ”Veel mensen hebben geen idee wat er allemaal leeft in zee en hoe kleurrijk het ook in onze contreien onder water is.”

Onderzoek brengt domesticatiegeschiedenis van katten in beeld

Katoptuinhuis-300x200Hoewel ze pas later gedomesticeerd werden dan honden en ook vandaag de dag nog veel wilde trekjes vertonen, zijn katten wereldwijd uitgegroeid tot enorm populaire huisdieren. Een in het blad Nature Ecology & Evolution gepubliceerd onderzoek laat zien dat de geschiedenis van de huiskat zo’n 6400 jaar geleden begon in het Nabije Oosten. Boeren begonnen er met succes gewassen te verbouwen en sloegen een deel van hun oogst op. Dat trok uiteraard hongerig ongedierte (vooral ratten en muizen) aan. En die muizen en ratten trokken op hun beurt weer katten aan. De boeren zijn waarschijnlijk al vroeg overtuigd geraakt van de voordelen die gepaard gingen met de aanwezigheid van sublieme jagers als katten. Waarschijnlijk waren het dan ook deze boeren die als eersten op het idee kwamen om de kat te temmen. Vanaf dat moment gaat het hard. De tamme kat verovert de wereld en duikt een paar honderd jaar later al een stuk verder westwaarts op in wat nu Bulgarije en Roemenië zijn.

Lokroep van parende vissers helpt wetenschappers bij onderzoek

Hoe trek je een partner aan als je een leefomgeving bewoont waarin je geen hand voor ogen kunt zien? Met dat problemen kampen veel vissen die zijn geëvolueerd in troebele of onstuimige wateren. Veel vissoorten zoals baarzen, schelvissen en ombervissen hebben een speciale lokroep ontwikkeld om toch in contact te kunnen komen met leden van het andere geslacht. De dieren produceren hun lokroep door lucht uit hun zwemblaas te persen. Het ratelende geluid dat dan onder water te horen is, vult in het voorjaar de wateren waar scholen samenkomen om te paren. De roep van de ombervis kan zelfs 192 decibel bereiken en is dus oorverdovend luid. Volgens een recent, in Nature Scientific Reports beschreven onderzoek van Amerikaanse wetenschappers, kan de paringsroep van de vissen ook een handig stukje gereedschap zijn bij het bestuderen van vispopulaties.

Stokoude Australische botten zijn van prehistorische reuzenkalkoen

Foto: Flinders University

oude-botten-blijken-van-reusachtige-australische-prehistorische-kalkoenWetenschappers hebben ontdekt dat botten die ze al meer dan honderd jaar geleden hebben aangetroffen toebehoren aan een reusachtige kalkoenachtige vogel die twee miljoen jaar geleden in Australië leefde. De voorhistorische vogel woog maar liefst acht kilo en had de afmetingen van een hedendaagse kangoeroe. Het gevederde gevaarte behoorde tot de grootpoothoenders, een familie van vogels die in sommige gevallen hun eieren begraven, waarna de jongen geheel zelfstandig ter wereld komen. Ook de moderne boskalkoen behoort tot deze familie, melden onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Royal Society Open Science. De botten van de grote vogel werden in 1880 al ontdekt in grotten onder de Nullarborvlakte in Zuid-Australië. Lange tijd dachten vermoedden paleontologen dat ze te maken hadden met een prehistorische reuzenduif. Onderzoekers van Flinders University hebben de fossielen echter opnieuw onderzocht. Uit hun studie blijkt dat de vogel in werkelijkheid meer weg had van een kalkoen dan een duif.

Wetenschappers plaatsen kunstalgen in riffen Middellandse Zee

Foto: Matteo Nannini

kunstmatige-algen-geplaatst-in-middellandse-zee-Wetenschappers hebben volgens nieuwssite New Scientist voor het eerst kunstmatige algen geplaatst in de Middellandse Zee. Het gaat om rubberen replica’s van roodalgen, die zijn geplaatst in de Golf van La Spezia (Italië). De kunstalgen moeten natuurlijke riffen vervangen die steeds vaker verdwijnen door de toenemende verzuring van de oceanen. Die verzuring is uiteindelijk weer een gevolg van de opwarming van de aarde. De wetenschappers hebben in totaal negentig miniriffen van rubberen algen geïnstalleerd voor de Italiaanse kust. De riffen zijn slechts tien centimeter breed en kunnen daardoor eenvoudig tussen bestaande algen worden geplaatst. Als het goed is, zullen de kunstriffen veel micro-organismen, wormen en kreeftachtigen aantrekken.

Schommelingen binnen Antarctische krillpopulatie veroorzaakt door onderlinge concurrentie

Foto: Uwe Kils, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

266px-Krill666De toe- en afname van de hoeveelheid Antarctische krill – zeer kleine, garnaalachtige diertjes – zijn vooral het gevolg van hun onderlinge concurrentie om voedsel en worden niet veroorzaakt door klimaatfactoren zoals tot dusver werd aangenomen. Tot deze conclusie komt een internationaal onderzoeksteam van de UvA. Antarctisch krill (Euphausia superba) komt in gigantische hoeveelheden voor in de Antarctische wateren en vormt een essentiële voedselbron voor onder meer pinguïns, baardwalvissen en talloze vissoorten. Krillpopulaties vertonen een cyclus van 5 tot 6 jaar: de krillpopulatie maakt dan een gigantische verandering door. Over de oorsprong van dit fenomeen was nog weinig bekend. In eerdere onderzoeken werd verondersteld dat de populatiecyclus van krill vooral wordt ingegeven door periodieke klimaatfactoren.

Wetenschappers vinden resistent superkoraal

Koraalriffen zijn de laatste tijd vooral negatief in het nieuws, zeker door de deplorabele toestand waarin het Great Barrier Reef momenteel verkeert. Toch is er ook nog wel iets positiefs te melden uit de wereld van deze opmerkelijke zee-organismen. Tijdens een zoektocht in de wateren van Nieuw-Caledonië hebben wetenschappers namelijk een robuust soort superkoraal gevonden. “Naast koraalriffen vinden we mangroves, die meestal genegeerd worden in de zoektocht naar koralen”, zegt onderzoeker David Suggett van de Technische Universiteit van Sydney. “In deze mangroves troffen we een type superkoraal aan.

Raven onthouden gezichten van bedriegers

Foto: Donar Reiskoffer, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

266px-Corvus_corax_along_roadJe kunt maar beter niet liegen tegen een raaf (Corvus corax) als je het dier te vriend wilt houden. Een door Oostenrijkse wetenschappers uitgevoerde studie bewijst namelijk dat de intelligente vogels het uiterlijk van de bedrieger onthouden als ze door een mens voor de gek worden gehouden. Wanneer mensen raven voedsel beloven en vervolgens niet over de brug komen met de gewenste beloning, prenten de vogels dat goed in hun geheugen. Het gevolg: ze weigeren voortaan om nog interacties aan te gaan met de gewraakte oplichter. Bij wijze van experiment gaven wetenschappers tamme raven eerst een stuk brood. Daarna haalden ze de vogels over om het brood te ruilen voor een calorierijke lekkernij die raven veel liever eten: een stuk kaas. De vogels begrepen dat deze ruilactie voordelig voor hen uitpakte, en stonden maar wat graag hun brood af. Soms werden de dieren echter voor de gek gehouden. Eén van de onderzoekers nam dan hun brood aan en at vervolgens zowel het brood als de kaas op.

Tyrannosaurus rex had hoogstwaarschijnlijk geen veren

TrixDe huid van Tyrannosaurus rex was hoogstwaarschijnlijk niet bedekt met veren. Die mogelijkheid werd wel door veel paleontologen geopperd, met name omdat veel voorouders van de gigantische dino wel veren hadden. Amerikaanse wetenschappers die zowel een goed geconserveerd huidfossiel van Tyrannosaurus rex als huidafdrukken van de aan T-rex verwante soorten hebben onderzocht, stellen in een recente studie vast dat geen van de onderzochte fossielen tekenen van veren bevat. “De meeste tyrannosauriërs hadden schubben, net als moderne reptielen”, verklaart hoofdonderzoeker Phil Bell op nieuwssite Phys.org.

Kunstmatige intelligentie helpt bij het herkennen van emoties bij schapen

Schaapwirosingel-300x200Kunstmatige intelligentie is steeds beter om de emoties en gezichtsuitdrukkingen te herkennen, maar kan ook toegepast worden om de stemming van andere dieren te peilen. Proeven hebben uitgewezen dat bepaalde KI-machines ons, aan de hand van de gezichtsuitdrukking van het dier, ook kunnen vertellen of een schaap pijn lijdt. De onderzoekers hopen zo pijnlijke aandoeningen bij schapen sneller op te kunnen sporen en te kunnen behandelen. Vorig jaar ontwikkelde wetenschapper Krista McLennan de Sheep Pain Facial Expression Scale (SPFES). Het is een methode die gebruikt kan worden om aan de hand van de gezichtsuitdrukking van schapen vast te stellen of en in welke mate de dieren pijn ervaren.