Categorie: "Natuur en wetenschap"

Chimpansees en dierentuinbezoekers communiceren door middel van imitatie

Chimpanseekyumburagorge-300x200Een recent Zweeds onderzoek verleent een extra dimensie aan het begrip na-apen. In de dierentuin blijkt dit gedrag namelijk zowel door mensapen als door bezoekers te worden geadopteerd. Ongeveer tien procent van de bewegingen die dierentuinbezoekers maken, wordt gekopieerd door chimpansees in het apenverblijf. Omgekeerd imiteren mensen de apen die ze bekijken even vaak. Dat melden Zweedse onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Primates. Ze kwamen tot hun conclusie door in de dierentuin van Furvik een nadere blik te werpen op de interactie tussen mensen en chimpansees.

Zeeslangen worden zwart door vervuild water

Foto: Claire Goran  

naamloosDe zeeslangensoort Emydocephalus annulatus stelde biologen een tijdlang voor een raadsel. Normaal is de slang getooid met zwarte en witte banden die een opvallend lichaamspatroon vormen. Toch worden in de buurt van steden in het Pacifisch gebied al decennialang exemplaren gevonden die de karakteristieke strepen missen en helemaal zwart zijn. Wetenschappers denken nu te weten waarom bepaalde exemplaren hun strepen hebben ingeruild voor een zwarte basiskleur. De uitleg is tegelijkertijd verontrustend en hoopvol. De aanpassing van de slangen staat in vakkringen bekend als ‘industrieel melanisme’. Dit verschijnsel werd ook geobserveerd bij Britse berkenspanners (een mottensoort), die in de hoogtijdagen van de Industriële Revolutie hun normale peper- en zoutkleuren inruilden voor een donkere lichaamskleur. Zo bleven ze ook goed gecamoufleerd in bossen die sterk waren aangetast door steenkoolvervuiling. Bij de slangen zien we iets vergelijkbaars, al dient de zwarte kleur bij de zeeslangen niet voor camouflagedoeleinden. Ze gebruiken de zwarte schubben vooral om uit de industrie afkomstige toxische stoffen uit het water op te nemen.

Camera’s geven boeiend inkijkje in de wereld van de ezelspinguïn

Foto: Stan Shebs, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

266px-Pygoscelis_papuaDe wereld altijd al eens vanuit het oogpunt van een pinguïn willen bekijken? Dat kan deels dankzij de minicamera’s die door wetenschappers aan 26 ezelpinguïns (Pygoscelis papua) zijn bevestigd. De beelden zijn niet alleen spectaculair, ze hebben de onderzoekers ook veel interessante informatie over de zeevogels opgeleverd. Zo laten de ezelspinguïns zichzelf horen als ze de groep bij elkaar willen houden. Dit is een nieuw inzicht, want voorheen gingen wetenschappers ervan uit dat de dieren alleen vocale communicatie gebruikten om voedsel te verzamelen.

Blauwvintonijn terug in Noordzee

Foto: WWF Wild Wonders of Europe, Zanki

88420_w844_r844-475_b69f4a1Na een afwezigheid van ruim vijftig jaar lijkt de blauwvintonijn terug te zijn in de Noordzee. In de wateren rond Denemarken en Zweden zijn de reuzentonijnen waargenomen. Om de heuglijke comeback goed in kaart te brengen, gaat het Wereld Natuur Fonds samen met onderzoekers satellietmarkers aanbrengen op de tonijnen. Door overbevissing is de Atlantische blauwvintonijn in de jaren zestig van de twintigste uit de Noordzee verdwenen. Ook in andere zeeën is de stand van de tonijn in de twintigste eeuw enorm gekelderd. Dankzij strengere regels gaat het nu weer iets beter met de reuzentonijn. De blauwvintonijn is een grote, elegante en pijlsnelle roofvis die snelheden van zeventig kilometer per uur kan bereiken. Met behulp van bijzondere lichaamsaanpassingen kan de tonijn bovendien enorm goed warmte vasthouden en zo lange afstanden afleggen.

Chimpansees minder empathisch als ze ouder worden

Mannetjeschimpanseeskyamburakloof-300x199Chimpansees tonen op jonge leeftijd de meeste affectie jegens hun soortgenoten. Dat uit zich vooral in het kussen, vlooien en omhelzen van andere apen. Bij oudere exemplaren komen deze uitingen van empathie een stuk minder vaak voor. Wetenschappers kwamen tot die interessante conclusie door een 44-koppige chimpanseegroep in het Yerkes National Primate Center (Georgia) te observeren. Ze turfden hoe vaak de apen hun soortgenoten troostten na bijvoorbeeld een verloren gevecht om voedsel, of een ruzie, zo melden de onderzoekers van de Emory Universiteit in Atlanta in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Communications. De mate van empathie die een bepaalde chimpansee vertoonde hing ook sterk samen met de persoonlijkheid van het dier.

Spectaculair fossielenkerkhof gevonden voor Belgische kust

Voor de Belgische kust zijn diverse botten aangetroffen van oerwalvissen en walrussen. Het Vlaams Instituut voor de Zee spreekt van een ‘uniek fossielenkerkhof van lang verdwenen zoogdieren’ en noemt de vondst een ‘opmerkelijke en hoogst merkwaardige ontdekking’. De wervels van de oerwalvissen, dieren die tussen de 8 en 15 meter lang waren, zijn wel 40 miljoen jaar oud. De walrusresten zijn een stuk jonger en dateren uit de laatste ijstijd (circa 116.000 – 12.000 jaar geleden).

Unieke fossielen van reuzenluiaard gevonden in Mexico

Foto: Instituto Nacional de Antropología e Historia (INAH)

resten-van-unieke-reuzenluiaard-opgegraven-in-mexicoPaleontologen hebben in Mexico de fossiele resten van een unieke reuzenluiaard opgegraven. Het gaat om een schedel, kaakbot, enkele ribben en klauwen die zijn gevonden in een met water gevuld zinkgat op het schiereiland Yucatán. De botten zijn afkomstig van een nog onbekende soort uit het geslacht Megatherium die pakweg tienduizend jaar geleden voorkwam in delen van het wat nu noord- en Midden-Amerika is. Prehistorische reuzenluiaards konden tot wel vijfhonderd keer zo groot worden als hun moderne verwanten en wogen naar schatting een kleine vier ton.

Plastic is aanlokkelijk voor vissen

Vissen hebben steeds meer plastic in hun lichaam. Dat is niet zo gek, want behalve het feit dat er enorme hoeveelheden plastic rondrijven in zee lijkt de kunststof ook nog eens op voer. Tot die conclusie komen biologen van de University of California  Ze schrijven er over in het vakblad Proceedings of the Royal Society B. Voor het experiment haalden de onderzoekers grote hoeveelheden versnipperd plastic uit de oceaan. Vervolgens kieperden ze het spul in een aquarium vol ansjovissen. De diertjes begonnen al snel enthousiast aan de plastic te knabbelen Volgens de onderzoekers komt dat omdat het plastic na een lang verblijf in de oceaan gaat ‘ruiken’ naar algen. Plastic is een fantastisch materiaal voor algen omdat ze zich gemakkelijk aan het spul kunnen vasthechten. Er zijn bovendien aanwijzingen dat chemicaliën uit de kunststof als voeding dienen voor deze organismen.

‘Frankensteindino’ was overgangssoort

Illustratie: Levi Bernardo, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

Chilesaurus2De in 2015 ontdekte Chilesaurus vormde een tijdlang een raadsel voor paleontologen. Het dier had namelijk de lichaamsbouw van een klassieke vleeseter, maar was een vegetariër. In het nieuwste nummer van het vakblad Paleontology Letters schrijven wetenschappers nu dat Chilesaurus geen frankensteinachtige freak maar een missing link in de evolutie was. Het dier zou een vroeg lid van de Ornithischia zijn, een orde waartoe bijvoorbeeld ook de beroemde Triceratops (onderorde Ceratopsia) bijvoorbeeld behoort. De dinosauriërs die tot de Ornitischia behoren, hebben verschillende gemeenschappelijke kenmerken.

Chimpansees kunnen spel steen-papier-schaar leren

jongechimpansee-300x200Chimpansees kunnen het handgebarenspel steen-papier-schaar leren spelen. Na oefening beheersen ze het spel even goed als kinderen van vier jaar, hoewel het de mensapen wel wat langer kost om het te leren. Dat blijkt uit een experiment dat is uitgevoerd door het Mensapencentrum van de universiteit van Kyoto in Japan. Zeven chimpanzees werden getraind om te reageren op handsignalen uit het spel, die op een scherm werden getoond. Als de mensapen het winnende signaal kozen, kregen ze een beloning. Bij het verkeerde signaal klonk een zoemer. “Het doel van het onderzoek was om te ontdekken of chimpansees een dwarspatroon kunnen leren door training in de regels van het steen-papier-schaar-spel”, vertelt hoofdonderzoeker Jie Gao.