Categorie: "Natuur en wetenschap"

Vissen gaan zich dommer gedragen door olie in hun leefgebied

Foto: Wikimedia Commons/CC BY 2.0

1280px-Ocellaris_clownfish,_FlickrZelfs de kleinste hoeveelheid aardolie kan ervoor zorgen dat vissen die leven rond koraalriffen onverstandige en risicovolle beslissingen nemen. Dat blijkt uit een studie gepubliceerd in Nature Ecology and Evolution. Vissen blootgesteld aan olie reageerden uitzonderlijk traag op gevaar, bijna alsof ze dronken of gedrogeerd waren. Daarnaast kozen ze vaak voor het minst geschikte leefgebied in de omgeving. In plaats van neer te strijken in gezonde koraalformaties, kozen ze vaak voor open water of vervuilde koralen.

Honden zijn vriendelijk door genetische afwijking

OLYMPUS DIGITAL CAMERAHebt u zich ook al vaker afgevraagd waarom honden zich zo sociaal en vriendelijk gedragen richting mensen? Wetenschappers van Princeton denken nu het antwoord op die vraag te hebben gevonden. De trouwe viervoeters hebben hun vriendelijke inborst te danken aan een genetische afwijking die ook bij sommige mensen voorkomt. De onderzoekers leggen een verband met het zeldzame Williams-Beuren-syndroom bij mensen. Mensen die hieraan lijden zijn vaak hypersociaal en kennen geen angst voor vreemden. Volgens de onderzoekers komt die houding (die bij mij bijvoorbeeld totaal afwezig is) sterk overeen met het zeer sociale gedrag bij honden. Door hun genetische opmaak zijn de dieren erg trouw en willen ze graag spelen met mensen. Dit komt ook tot uiting in het likken van het baasje of het kwispelen met de staart. Het vriendelijke gedrag van honden wordt veroorzaakt door een afwijking in de twee genen GTF2I en GTF2IRD1.

Tyrannosaurus rex kon niet heel snel rennen

TrixkopIn tegenstelling tot wat een film als Jurassic Park ons wil doen geloven, was Tyrannosaurus rex zeker geen sprintwonder. De vleesetende reus haalde hoogstwaarschijnlijk maximumsnelheden van circa twintig kilometer per uur. Als de Tyrannosaurus veel harder zou rennen, had het dier vermoedelijk zijn benen gebroken. Dat blijkt uit een dinsdag gepresenteerde studie van de University of Manchester en een onderzoekscentrum in Leipzig.

Bloed uit muggen kan helpen bij het opsporen van criminelen

Foto: Alvesgaspar, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

266px-Culex_pipiens_2007-1Muggen die dienders helpen met het opsporen van criminelen? Het klinkt wellicht als sciencefiction, maar dat is het niet. Wetenschappers van de universiteit van het Japanse Nagoya hebben namelijk ontdekt dat muggen die zich volzuigen met mensenbloed nog enige tijd het DNA van hun slachtoffer met zich meedragen. Het lukte de onderzoekers zelfs na 48 uur nog om genetisch materiaal van gestoken mensen aan de mug te onttrekken. Het duurt circa drie dagen voordat de mug het mensenbloed volledig heeft afgebroken en er geen DNA-sporen meer te vinden zijn.

Bidsprinkhanen jagen geregeld op kleine vogels

Bron: Shiva Shankar, Wikimedia Commons/CC BY-SA 2.0

220px-Praying_mantis_indiaBidsprinkhanen staan vooral bekend als insecteneters. Toch wijst een nieuw Amerikaans-Zwitsers onderzoek uit dat de grotere soorten zich ook geregeld op grotere prooien storten. De insecten rijgen namelijk ook geregeld kleine vogels zoals kolibries en karekieten aan hun krachtige en mesachtige voorpoten. Aanvallen van bidsprinkhanen op vogels zijn waargenomen in dertien landen op alle continenten, met uitzondering van Antarctica. De wetenschappers kwamen tot hun bevindingen door honderden eerdere studies naar het eetgedrag van bidsprinkhanen onder de loep te nemen.

Opkomst van kikkers gelinkt aan asteroïde-inslag die einde maakte aan het dinotijdperk

BruinekikkercloseupoogDe grote diversiteit aan kikker- en paddensoorten op aarde is grotendeels te danken aan de inslag van de asteroïde die het einde van de dinosauriërs inluidde. Tot die conclusie komt een Amerikaans-Chinees wetenschapsteam in het tijdschrift PNAS. Het blijkt dat bijna alle voorouders (waaronder de drie hoofdgroepen met de meeste leden) van moderne kikvorsachtigen grotendeels tegelijkertijd verschijnen, kort nadat het gigantische stuk ruimterots de aarde raakte op de plek waar nu het Mexicaanse schiereiland Yucatán ligt. De wetenschappers vergeleken een kernset van 95 genen met het DNA van 156 kikkersoorten. Door daarnaast ook nog eens het genetisch materiaal van 145 extra soorten te bestuderen, konden de wetenschappers een stamboom van diverse kikkerfamilies ontwerpen die inzicht biedt in de evolutionaire geschiedenis van deze uiterst gevarieerde (er zijn ruim 6700 soorten beschreven) diergroep.

Mannelijke zoetwatervissen worden vrouwelijker door vervuiling

Foto: brasem, Wikimedia Commons/publiek domein

266px-Carp_bream1Mannelijke zoetwatervissen worden steeds vrouwelijker door vervuiling van het water, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek aan de Britse Universiteit van Exeter. Chemicaliën in afvalstoffen die in het water belanden, zorgen er namelijk voor dat mannelijke vissen in toenemende mate vrouwelijke geslachtskenmerken krijgen. De ‘gefeminiseerde’ mannetjes gedragen zich beduidend minder agressief dan hun masculiene evenknieën en zijn minder snel geneigd om te paren met vrouwtjesvissen. De wetenschappers vingen honderden zoetwatervissen op vijftig plekken in Groot-Brittannië en onderzochten hun vangsten uitgebreid in het laboratorium. De dieren werden in sommige gevallen ontleed om de aanwezigheid van chemicaliën in hun lichaam aan te tonen. Bij andere vissen werd het gedrag geobserveerd in een aquarium.

Studenten TU Eindhoven presenteren bus die rijdt op mierenzuur

De omvang en ernst van veel hedendaagse milieuproblemen vereist creatieve oplossingen als we de aarde ook voor toekomstige generaties enigszins leefbaar willen houden. Hoewel politieke onwil en supranationaal proletendom nog te vaak een sta in de weg vormen, zijn er gelukkig wel slimme en innovatieve geesten die zo nu en dan met originele en werkbare oplossingen komen. Een voorbeeld is het idee dat studenten van de TU in Eindhoven komende donderdag gaan presenteren. Het gaat om een bus die wordt aangedreven door mierenzuur in plaats van door fossiele brandstoffen. Het zelfgebouwde systeem van de studenten zit in een kleine trailer, waarin mierenzuur wordt omgezet in elektriciteit. De trailer is gekoppeld aan een elektrische bus. In de trailer wordt mierenzuur gesplitst in waterstof en CO2. Het waterstof wordt vervolgens gebruikt om elektriciteit op te wekken, waarmee de bus uiteindelijk wordt aangedreven.

Voor Nederland nieuwe garnalensoort gevonden in Oosterschelde

Foto: Stichting ANEMOON

88105_w818_r818-460_ebb5b37Voor de kust van de Oosterschelde is door sportduikers en vrijwilligers van Stichting ANEMOON een nieuwe garnalensoort ontdekt. Het kleine beestje luistert naar de wetenschappelijke naam Philocheras fasciatus. Tot nu toe is er slechts één exemplaar van de soort in Nederlandse wateren aangetroffen. Sportduikers vonden de garnaal in de noordelijke Oosterschelde bij Zierikzee, enkele tientallen meters ten oosten van de Zeelandbrug en op een diepte van circa vijf meter. Het diertje is nog geen twee centimeter groot is en verstopt zich graag in het slib van de Oosterschelde om roofdieren uit de weg te gaan. De garnaal valt op door de stompe kop en het witte achterlijf met meerdere donkere dwarsbanden, een patroon dat sterk afwijkt van dat van de andere garnalensoorten die in de Oosterschelde leven.

Kijken naar grote sterns vanuit uniek perspectief

Foto: The Fieldwork Company

88097_w844_r844-475_c1dff0dNatuurmonumenten heeft een uniek, 360 graden-filmpje gemaakt van broedende grote sterns (Thalasseus sandvicensis) op het vogeleiland Griend (een onbewoond stuk land in de Waddenzee). Het is de eerste keer dat broedende vogels op deze bijzondere manier zijn gefilmd. Met de filmpjes kunnen mensen virtueel rondkijken in de broedkolonie. Met een speciale virtual realitybril zijn de vogels en hun kuikens zelfs in 3D ze zien. De 360-gradencamera is aangepast en in de broedkolonie geplaatst door The Fieldwork Company tijdens onderzoek naar de grote sterns. De Rijksuniversiteit Groningen doet samen met Natuurmonumenten onderzoek naar het voedsel dat de grote sterns aanvoeren voor hun jongen.