Categorie: "Roofdier en prooi"

Mieren verzorgen gewonde strijdmakkers

Foto: Erik T. Frank

mierenMieren van de soort Megaponera analis, die voorkomen in Afrika bezuiden de Sahara, zijn zespotige krijgers die zich geregeld bezondigen aan geweld tegen andere mierenkolonies of insecten. Het goede nieuws voor de beestjes: ze kunnen doorgaans wel rekenen op de hulp en EHBO-vaardigheden van hun strijdmakkers. De mieren overvallen meerdere malen per dag termietennesten in de buurt. Ze grijpen de termieten en nemen ze mee naar hun eigen nest, waar de slachtoffers uiteindelijk worden opgegeten. De termieten laten dat echter niet zomaar gebeuren, waardoor de mieren vaak in aanvaring komen met termietenwachters die als taak hebben om hun nest te verdedigen. En dat doen de termieten met verve; met hun krachtige kaken kunnen ze een mier gemakkelijk van een ledemaat ontdoen. Op het moment dat een mier gewond raakt, ‘roept’ de gewonde zijn soortgenoten door een chemische substantie af te geven. De soortgenoten komen aangesneld en dragen de gewonde mier terug naar het nest, zo ontdekten Duitse onderzoekers vorig jaar.

Wandelaars zien hoe loslopende honden ree verscheuren

Twee loslopende honden hebben woensdagmiddag op de Brunssummerheide een ree opgejaagd en na een korte achtervolging doodgebeten. Het tafereel speelde zich af voor het oog van diverse wandelaars. De buik van de door de honden belaagde ree was vrijwel volledig opengescheurd. In tegenstelling tot katten, die hun prooi meestal doden met een beet in de nek, gaan hondachtigen voor de buikstreek en doden ze hun prooi meestal door de buikwand van het slachtoffer open te scheuren. Het prooidier bloedt op die manier relatief snel dood. Woordvoerster José Hermens van Natuurmonumenten, eigenaar en beheerder van het natuurgebied, heeft het incident woensdagavond bevestigd.

Bidsprinkhanen beschikken over geavanceerde 3D-visie

Foto: Newcastle University

brilOnze driedimensionale blik op de wereld komt in veel opzichten uitstekend van pas. Het helpt ons bijvoorbeeld bij het correct inschatten van afstanden. Onze hersenen voegen deze twee gezichtspunten samen om een enkel beeld te creëren. De verschillen tussen de twee aanzichten gebruiken we om te berekenen hoe ver dingen van ons vandaan zijn. Maar mensen zijn zeker niet de enige dieren die stereovisie hebben. Ook apen, katten, paarden, uilen en padden zijn er bijvoorbeeld mee uitgerust. In de insectenwereld is 3D-visie zeldzamer en komt het voor zover bekend alleen voor bij bidsprinkhanen. Onderzoekers van de Universiteit van Newcastle wilden weleens weten of de stereovisie van bidsprinkhanen op dezelfde manier werkt als bij mensen. Om dit te onderzoeken maakten ze speciale 3D-brillen die tijdelijk op de beestjes vast gelijmd werden met bijenwas. In hun eigen insecten 3D-bioscoop konden de bidsprinkhanen een film bewonderen waarin smakelijke prooien te zien waren die vlak voor hun neus zweefden. De illusie was zo levensecht dat de bidsprinkhanen zelfs de prooien probeerden te grijpen. Vervolgens kwamen de onderzoekers met een andere voorstelling op de proppen. Ze lieten de bidsprinkhanen een complex stippenpatroon zien, een concept dat ook veelvuldig wordt gebruikt om het driedimensionale zicht bij mensen te onderzoeken.

Duitse ‘probleemwolf’ gedood

Wolf-300x201Voor de tweede keer is in Duitsland een zogenaamde ’probleemwolf’ doodgeschoten. Het ging om een dier in de deelstaat Saksen dat in december twee honden had doodgebeten en diverse keren ‘gevaarlijk’ dicht in de buurt van mensen was gekomen. De wolf is een streng beschermd dier in Duitsland, maar bij hoge uitzondering wordt toch toestemming gegeven om een dier af te maken.

IJsbeer heeft hoger metabolisme dan lange tijd werd gedacht

Foto: Arturo de Frias Marques, Wikimedia Commons/CC BY-SA 4.0

Polar_Bear_AdFWilde ijsberen blijken een snellere stofwisseling te hebben dan lange tijd werd gedacht. Het metabolisme (dat een grote rol speelt bij het reguleren van het lichaamsgewicht en de lichamelijke controle) van het grootste landroofdier op aarde blijkt zo’n vijftig procent hoger te zijn dan tot nu toe werd aangenomen. En dat is in het huidige klimaat geen goed nieuws voor de Arctische reuzen. Een hoger metabolisme betekent namelijk dat het ijsberenlichaam ook meer calorieën nodig heeft om adequaat te kunnen functioneren. IJsberen moeten dus veel zeehondenvlees eten om hun lichaamsfuncties op peil te houden. Maar het vangen van zeehonden wordt steeds lastiger omdat het zee-ijs door de klimaatverandering tegenwoordig eerder smelt, pas later in de herfst weer aangroeit en ‘s winters gemiddeld minder dik wordt. De onderzoekers volgden het gedrag, het jachtsucces en de stofwisselingssnelheid van volwassen, vrouwelijke ijsberen tijdens het voorjaar.

Mysterieuze ‘Alienhaaien’ opgevist bij Taiwan

VipersharkHR0cDovL3d3dy5saXZlc2NpZW5vipersharkjZS5jb20vaW1hZ2VzL2kvMDAwLzA5Ny84NDQvb3JpZ2luYWwvdmlwZXItZG9nZmlzaC5qcGVnFoto: Hsuan-Ching Ho

Een inktzwarte haai, uitgerust met een set kromme, naaldachtige tanden, glazige ogen, een opgloeiende buik en uitschuifbare kaken die doen denken aan het fameuze monster uit de Alien-filmreeks: dat is een beschrijving van de normaal in de donkere krochten van de diepzee levende adderlantaarnhaai (Trigonognathus kabeyai). Een onderzoeksteam van het Taiwanese Instituut voor Visserij haalde tijdens een routineonderzoek vijf van deze haaien naar de oppervlakte. Vier van de vissen stierven snel, terwijl een exemplaar het 24 uur uithield voordat hij bezweek. Omdat waarnemingen van deze vissoort zo schaars zijn, is er vrijwel niets bekend over de biologie en leefwijze van de adderlantaarnhaai. De soort werd pas in 1986, in Japanse wateren, ontdekt. Daarna zijn nog wel enkele exemplaren van de kleine (20-54 centimeter lang) haaiensoort aangetroffen in Japanse en Hawaïaanse wateren.

Bruinvissen ontsnappen soms aan aanvallen van grijze zeehonden

Foto’s: Annemieke Podt

4168480902Aanvallen van grijze zeehonden zijn een belangrijke oorzaak van sterfte bij bruinvissen in Nederlandse wateren. Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht en Stichting Rugvin blijkt nu dat bruinvissen in de Oosterschelde de aanvallen ook kunnen overleven. Ze lijken de walvisachtigen hun gedrag geregeld af te stemmen op de aanvallen van de grijze zeehonden. Een paar jaren geleden werd al ontdekt dat de zo olijk ogende (maar schijn bedriegt vaak in de wilde natuur) grijze zeehonden een belangrijke natuurlijke vijand zijn van de bruinvis. Het was ook al bekend dat sommige bruinvissen kunnen ontsnappen aan de zeehonden, maar deze dieren stierven dan later alsnog aan wondinfecties. Dat bruinvissen de aanvallen ook regelmatig overleven, is nieuw voor onderzoekers. Stichting Rugvin monitort al jaren de populatie bruinvissen in de Oosterschelde, onder andere door een groot bestand aan foto’s aan te leggen. Foto-identificatie maakt het vaak mogelijk om dieren individueel te herkennen. In de laatste decennia zijn minimaal tien in het gebied gestrande bruinvissen gestorven als gevolg van een aanval door een grijze zeehond, zo wees sectie door de Utrechtse faculteit Diergeneeskunde uit. De fotodatabase bevat volgens onderzoekster Annemieke Podt daarentegen ook platen van vier individuen die littekens op de staartaanzet en flanken hadden.

Honderden spreeuwen ‘dansen’ in Ierse lucht

Spreeuw-300x200Spreeuwen verzamelen zich vaak in grote zwermen en spreiden daarbij vaak indrukwekkende stukjes luchtacrobatiek tentoon. Dat is ook het geval in deze video, die is geschoten in Ierland. De dans is een verdedigingsmechanisme tegen hongerige slechtvalken. Door synchroon in een ‘wolkvorm’ te bewegen, wordt het voor de roofvogels lastiger om een slachtoffer uit de grote groep te pikken.

Australische roofvogels tichten opzettelijk brandjes

Foto: Brett Donald, Wikimedia Commons/CC BY-SA 2.5

266px-WhistlingkiteHet is een jaarlijks terugkerende fenomeen in het overwegend gortdroge Australië: de bush die op veel plekken in lichterlaaie staat. Op veel plaatsen stijgt het kwik tot verzengende hoogten van ruim veertig tot bijna vijftig graden Celsius. Bepaalde roofdieren doen echter hun voordeel met de vlammenzeeën die op bepaalde plekken oprijzen. Onderzoekers van de Amerikaanse Pennsylvania State University hebben namelijk gezien hoe zwarte wouwen, wigstaartwouwen (zie foto) en grote bruine valken soms brandende takken in hun snavel nemen en die meenemen naar andere delen van de bush om het brandoppervlak uit te breiden. De reden: het vuur drijft veel (kleine) zoogdieren uit hun schuilplaatsen en jaagt insecten op. De biologen namen waar hoe de roofvogels samenwerkten en aan de rand van het vuur aan het wachten waren om de kleine dieren te verorberen.

Zuid-Limburgse wilde kat houdt er een gevarieerd dieet op na

Foto: Lviatour, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

Felis_silvestris_silvestris_Luc_ViatourDe wilde kat die in februari 2017 bij Nijswiller werd doodgereden, bleek maar liefst negen prooien in z’n maag te hebben. Het dier was verder kerngezond en heeft gewoon veel pech gehad met het oversteken van de provinciale weg. De wilde kat (Felis sylvestris) komt sinds een aantal jaar weer in Nederland voor. De conditie van de kat van Nijswiller laat zien dat Zuid-Limburg, minus de vele wegen, een prima leefgebied vormt voor wilde katten. De terugkeer van de wilde kat in Nederland is te danken aan de groei van de populaties wilde katten in aangrenzend Duitsland en België. Vanuit onze buurlanden heeft de wilde kat in de afgelopen tien jaar Zuid-Limburg gekoloniseerd. Helaas gaat dat soms gepaard met slachtoffers in ons drukbevolkte landje vol auto’s. De jonge kater van Nijswiller bleek gevarieerd te hebben gegeten.