Categorie: "Natuur en wetenschap"

Mythische zangvogel uit Liberia heeft hoogstwaarschijnlijk nooit bestaan

Foto: University of Aberdeen

mythische-zangvogel-liberia-heeft-waarschijnlijk-nooit-bestaanDe Liberiaanse loofbuulbuul is een soort die in vogelaarskringen een bijna mythische status genoot. Wetenschappers zoeken al jaren naar levende soortgenoten van het enige bekende exemplaar, een dier dat werd doodgeschoten in een regenwoud het zuidoosten van Liberia. Nieuw DNA-onderzoek wijst echter uit dat de soort nooit heeft bestaan. De geschoten vogel blijkt namelijk een kleine loofbuulbuul te zijn. En laat die soort nou helemaal niet zo zeldzaam zijn in westelijk Afrika.

Geelbuikvuurpad ook vatbaar voor chytrideschimmel Bd

DSC_0887_01-300x210Herpetologen dachten een tijdlang dat de in ons land zeldzame geelbuikvuurpad niet of nauwelijks vatbaar was voor de gevaarlijke chytrideschimmel, een ziekteverwekker die wereldwijd al een enorme slachting heeft aangericht onder talloze amfibieën. Een nieuw onderzoek, dat is gepubliceerd in het tijdschrift Proceedings of the Royal Society B, toont echter aan dat ook deze soort wel het nodige te vrezen heeft van de schimmel. Toch leidt de aanwezigheid van de ziekteverwekkers bij geelbuikvuurpadden (in elk geval in onze contreien) niet tot massale sterfte. Hoe kan dat? Een mogelijkheid is dat de ziekteverwekker geen reactie van de gastheer opwekt. Bd en de geelbuikvuurpad leven dan dus eigenlijk in harmonie. Een andere mogelijkheid is dat de ziekteverwekker wel degelijk impact heeft op de gastheer, maar dat alleen de zwakkere dieren worden getroffen.

Katten doden 1 miljoen vogels per dag in Australië

Tuingast-300x192Katten zijn ten opzichte van veel andere soorten niet de schattige knuffeldieren die wij van onze besnorde huisgenoten maken. Sterker, volgens een recent onderzoek ontpoppen ze zich Down Under zelfs tot ware seriemoordenaars. Iedere dag doden katten in Australië namelijk een miljoen vogels. De wetenschappers die verantwoordelijk zijn voor het onderzoek noemen de resultaten ‘wonderbaarlijk’. Een vijfde van de vogels wordt door huiskatten gedood, zo constateren de onderzoekers die hun studie in het blad Biological Conversation publiceerden.

Genitale herpes bij mensen ontstaan door eetgedrag prehistorische mensachtige

Illustratie: Cicero Moraes, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

266px-Paranthropus_boisei_-_forensic_facial_reconstructionGenitale herpes hebben we te danken een uitgestorven mensachtige. De soa sprong waarschijnlijk over van chimpansees op mensen doordat de uitgestorven hominidensoort Paranthropus boisei enkele miljoenen jaren geleden besmet chimpanseevlees at. Patathrobus boisei gaf het virus vervolgens door aan Homo erectus, een voorloper van de moderne mens (Homo sapiens). Dat melden Britse onderzoekers in het op wetenschappelijke leest geschoeide tijdschrift Virus Evolution. De wetenschappers kwamen tot die conclusie door het DNA van het virus HSV-2 (dat genitale herpes veroorzaakt)  te analyseren en te vergelijken met de genen van de oudste menselijke fossielen. Uit het onderzoek blijkt dat genitale herpes binnen de menselijke stamboom vrijwel zeker voor het eerst opdook bij Paranthropus boisei, een primitieve hominide met een opvallend klein brein en een platte schedel.

Kraaien en papegaaien leren objecten spelenderwijs te gebruiken als gereedschap

Foto: Kea (Nestor notabilis), Alan Liefting, Wikimedia Commons/publiek domein

Kea_on_rock_while_snowingKraaien en papegaaien zijn befaamd om hun slimme gereedschapsgebruik. Wetenschappers hebben nu ontdekt dat vooral speelgedrag de dieren in staat stelt leren om te leren hoe ze objecten kunnen gebruiken als gereedschap. De vogels leren daarmee op ongeveer dezelfde manier als menselijke baby’s. Als de vogels eerst even met een blokje spelen, komen ze later vaak op het idee om dit object te gebruiken voor het bemachtigen van voedsel, zo melden Britse onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Royal Society Open Science. De wetenschappers lieten kea’s (papegaaiachtigen) en wipsnavelkraaien eerst spelen met onder meer een blokje en een touwtje. Later werden de dieren geconfronteerd met opstellingen waarin ze deze objecten konden gebruiken om onder een doorzichtig platform verstopte voedselitems te bemachtigen.

Haaien en roggen worden ouder dan gedacht

Foto: Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

266px-Grey_Nurse_Shark_at_Fish_Rock_Cave,_NSWVeel haaien- en roggen worden een stuk ouder dan lange tijd werd gedacht. Sommige soorten worden zelfs twee keer zo oud als lange tijd werd aangenomen. Uit onderzoek blijkt dat de leeftijd van de dieren in eerdere studies aanzienlijk werd onderschat. Onderzoeker Alastair Harry bestudeerde 53 verschillende populaties haaien en roggen die eerder ook al uitgebreid door andere wetenschappers waren onderzocht. Gemiddeld zaten de wetenschappers zo’n achttien jaar naast de echte leeftijd. Sommige dieren bleken wel 34 jaar ouder te zijn dan voorheen werd aangenomen. Het idee voor dit onderzoek ontstond nadat er was ontdekt dat de zandtijgerhaai (zie foto) veertig jaar oud kon worden in plaats van twintig jaar. Ook de leeftijd van de Nieuw-Zeelandse haringhaai is met 22 jaar onderschat. De leeftijd van haaien wordt meestal bepaald door te kijken naar de groeiringen in de wervels. Volgens onderzoeker Alastair Harry wordt met deze methode de ouderdom waarschijnlijk vaak onderschat.

Bedwants aangetrokken tot vuile was

Foto: CDC/ Harvard University, Wikimedia Commons/publiek domein

266px-Bed_bug,_Cimex_lectulariusBedwantsen (Cimex lectularius) veroveren in een rap tempo de wereld. Ze duiken wereldwijd op steeds meer plaatsen op, waarschijnlijk omdat ze dankzij de toegenomen reislust van veel mensen gemakkelijker als verstekeling in koffers kunnen meereizen. Een recent onderzoek wijst uit dat bedwantsen een ding helemaal onweerstaanbaar vinden: onze vuile was. Onderzoekers trekken die conclusie op basis van experimenten die plaatsvonden in twee identieke kamers waarin de temperatuur gecontroleerd kon worden. In beide kamers waren bedwantsen aanwezig. De onderzoekers plaatsten in elke kamer vier zakken met kleding. In twee zakken zat schone kleding. In de overige twee zakken zat vieze kleding.

Nieuwe reuzenrat ontdekt op Salomonseilanden

Illustratie: Velizar Simeonovski, The Field Museum

vikaBiologen hebben op de Salomonseilanden een nieuwe rattensoort ontdekt. De nieuwe rattensoort komt voor op het eiland Vangunu en heeft de naam Uromys vika gekregen. Het uit de kluiten gewassen knaagdier meet van het puntje van de neus tot het puntje van de staart 46 centimeter. Een volwassen exemplaar zou tussen de 0,5 en 1 kilogram wegen. Dat de rat – ondanks zijn toch wel imposante omvang – zo lang onopgemerkt is gebleven, is niet zo heel vreemd. Zelfs nadat de lokale bevolking van Vangunu Lavery op het bestaan van de rat wees, duurde het nog jaren voor westerse wetenschappers de rat voor het eerst met eigen ogen zagen. Dat heeft alles te maken met de levensstijl van de rat. U. vika leeft namelijk in bomen, nou niet direct het natuurlijke habitat van de mens. Uiteindelijk ontdekte onderzoeker Tyrone Lavery de nieuwe rattensoort toen een exemplaar uit een gevelde boom tevoorschijn kwam.

Tsunami Japan zorgde voor massale migratie van zeedieren

De tsunami die volgde op de zware zeebeving voor kust van Japan in 2011 heeft ervoor gezorgd dat honderden soorten kleine zeedieren voor het eerste de Grote Oceaan overstaken. Volgens onderzoekers kwamen veel soorten zeedieren die normaal gesproken vooral in de buurt van de Japanse kust leven voor- en op de kust van Noord-Amerika terecht door de vloedgolf die voortkwam uit de tsunami. Het zou gaan om minstens 289 diersoorten – voornamelijk vissen en ongewervelde dieren zoals mossels, zeeanemonen en krabben - die in een periode van zes jaar werden waargenomen. De organismen lieten zich in de meeste gevallen duizenden kilometers meedrijven met wrakstukken en andere objecten die dezelfde route aflegden.

Leven op aarde begon mogelijk bijna vier miljard jaar geleden al

Er was mogelijk al 3,95 miljard jaar geleden een vorm van leven op aarde. Dat is zo’n 150 miljoen jaar eerder dan wetenschappers tot nu toe dachten. Een analyse van koolstofatomen in gesteente afkomstig uit het schiereiland Labrador in Canada duidt op extreem vroeg organisch leven op onze planeet. De aarde is naar schatting 4,57 miljard jaar oud. Daarmee is het leven op de aarde teruggebracht tot het zogenoemde eoarcheïcum, een van de vroegste geologische tijdperken, zo bericht het Engelse blad Nature. Er zijn niet veel plekken op aarde waar zulk oud gesteente te vinden is.