Categorie: "Natuur en wetenschap"

Sauropoden dankten imposante afmetingen aan zigzagbotten

Illustratie: Nobu Tamura, Wikimedia Commons/CC BY 3.0

266px-Spinophorosaurus_NTHet was lange tijd een raadsel hoe de botten van de vaak enorme sauropoden (de enorme langnekdinosauriërs) het imposante lichaamsgewicht van de dieren konden dragen. Dankzij een grondige bestudering van de fossiele resten van sauropoden zoals Spinophorosaurus nigerensis (zie illustratie) zijn Amerikaanse paleontologen een stukje dichter in de buurt van het antwoord op die intrigerende vraag gekomen. De botten van de gigantische planteneters bevatten groeven in zigzagvorm die precies in elkaar pasten en daarmee extra stevigheid gaven aan hun lange ruggengraat. De rug van de dieren kon daardoor de extreme krachten weerstaan die werden uitgeoefend op de ruggengraat door hun grote lichaamsgewicht.

Kikkers kunnen kleuren en details zien in volledige duisternis

BruinekikkeroogOnze mensenogen worden zonder de aanwezigheid van kunstlicht al gauw nagenoeg onbruikbaar bij het invallen van de nachtelijke duisternis. In de dierenwereld zijn er echter diverse dieren die over een uitstekend nachtzicht beschikken. Nieuw onderzoek wijst uit dat ook kikkers en padden tot die laatste groep behoren. Sterker, ze zien naast details ook gewoon kleuren als hun leefgebied wordt bedekt door de sluier van de nacht. Tot die ontdekking kwamen Zweedse wetenschappers, die hun bevindingen hebben gepubliceerd in het blad Philosophical Transactions of the Royal Society B. In het netvlies van de meeste gewervelden – waaronder de mens – zijn twee soorten zintuigcellen terug te vinden: kegeltjes en staafjes. De kegeltjes stellen ons in staat om kleur te zien, maar alleen als er voldoende licht is. Als de duisternis invalt, nemen de staafjes in het netvlies de honneurs waar en zie je alles in zwart-wit. Kikkerogen zitten net wat anders in elkaar.

Vrouwtjeslampreien veinzen regelmatig seks met mannetjes

Vrouwelijke lampreien veinzen regelmatig seks met mannetjes, zo blijkt uit een Japanse studie studie naar de  primitieve vissen. De vrouwtjes van de soort Lethenteron kessleri nemen in het paarseizoen deel aan orgieën waarin ze maar liefst tweehonderd keer paren met tien of meer mannetjes. Bij de meeste van die paringen geven de dieren echter geen eitjes af. De mannetjesvissen hebben dat echter niet in de gaten en blijven zich vol overgave op het liefdesspel storten. Lampreien (de groep waartoe ook de in Nederland voorkomende zee-, rivier- en beekprik behoren) zijn kaakloze en evolutionair gezien zeer oude vissen die vooral in zoet water leven.

Resten van oeroude pinguïn ontdekt

Afrikaansepinguin5-200x300Paleontologen hebben in het Britse Canterbury de fossiele resten van een grote prehistorische pinguïn ontdekt. Het bijzondere aan het fossiel zijn de ouderdom (61 miljoen jaar), grootte (het dier was ruim anderhalve meter hoog) en de verschillen met eerder ontdekte pinguïnfossielen. De vondst suggereert dat de diversiteit onder de pinguïns zo’n 60 miljoen jaar geleden al behoorlijk groot was.

Te zwaar varken ontwikkelt vaker hartproblemen

VarkengaiaparkkleinZwaarlijvige varkens ontwikkelen steeds vaker structurele hartproblemen. De hartcapaciteit van veel varkens in Nederland  is in de afgelopen tien jaar verminderd, terwijl bloeddruk van de dieren vaak te hoog is. Dat blijkt uit een promotieonderzoek van dierenarts Gerard van Essen van het Erasmus MC. Het probleem speelt vooral bij varkens die de 150 kilogram overschrijden, dieren dus die in onze industriële veehouderij zo snel mogelijk worden vetgemest voor een hogere vleesopbrengst. “De hartveranderingen zijn, net als bij de mens, waarschijnlijk een gevolg van een ongezonde leefstijl. Zware varkens hebben nauwelijks lichaamsbeweging. De afgenomen pompfunctie van het hart kan ze in de problemen brengen tijdens stressvolle en fysiek belastende gebeurtenissen zoals de geboorte van biggen”, stelt Van Essen.

Vier soorten minikikkers ontdekt in India

Foto: SD Biju

MinifrogsindiaWetenschappers hebben vier zeer kleine kikkersoorten ontdekt in het bergachtige en extreem soortenrijke gebied West-Ghats in Zuid-India. Volgens de onderzoekers zijn de dieren zo klein dat ze in het verleden waarschijnlijk over het hoofd zijn gezien. De kikkers passen in volgroeide toestand op een menselijke vingernagel. De dieren zijn ‘s nachts actief. Naast de minatuurkikkers werden er nog drie nachtactieve kikkersoorten ontdekt in het gebied. De ontdekking werd dinsdag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PeerJ.

Wetenschappers willen kruising tussen olifant en mammoet tot leven wekken

MammoetskeletOp de prestigieuze Harvard University probeert een team van wetenschappers onder leiding van George Church om weer een wolharige mammoet op de wereld te zetten. Met behulp van het DNA van een Aziatische olifant (die nauwer verwant is aan de wolharige mammoet dan de Afrikaanse olifant) en mammoet-DNA dat gevonden is in het ijs in Siberië, moet er over twee tot drie jaar al een hybride mammoet-/olifant-embryo ontwikkeld zijn. Laboratoriumtests hebben al aangetoond dat de cellen die het DNA van olifanten en mammoeten bevatten normaal functioneren.

Eerste gifproducent uit aardgeschiedenis ontdekt

Foto: Alex Bernardini, Wikimedia Commons/CC BY 2.5

Euchambersia_restorationRecent wetenschappelijk onderzoek toont aan dat slangen niet de eerste gewervelde dieren waren die gif produceerden en gebruikten. Het kleine ‘zoogdierreptiel’ Euchambersia, dat zo’n 260 miljoen jaar geleden rondliep in Zuid-Afrika, al goed werkende gifklieren had. Hoewel de eerste fossielen van het dier al in 1932 werden ontdekt, is nu met CT-scans het definitieve bewijs geleverd dat Euchambersia ook echt giftig was. Het dier, dat ongeveer het formaat had van een vrij kleine hond, had een brede, diepe en cirkelvormige ruimte in de bovenkaak waar een gifklier in zou passen. Die holte was middels groeven en kanalen verbonden met de hoektanden en mond van Euchambersia. Het is nog niet helemaal duidelijk of het dier zijn gif gebruikte om te jagen of het goedje alleen inzette om zich te verdedigen tegen grotere roofdieren. De meeste hedendaagse soorten die beschikken over een gifapparaat zijn carnivoren die de aanpassing inzetten voor het doden en verteren van prooidieren.

Wetenschappers ontwikkelen software die gezichten van maki’s

RingstaartmakiAmerikaanse wetenschappers van de Michigan State University hebben speciale software ontwikkeld die de gezichten van individuele maki’s kan herkennen. De ontworpen software heet LemurFaceID en was in staat om met een betrouwbaarheidspercentage van 98,7 procent honderd verschillende maki’s te identificeren. De wetenschappers hebben de software gevoed met 462 foto’s van roodbuikmaki’s en nog 190 afbeeldingen van andere makisoorten. De onderzoekers hopen met de software een betere en minder ingrijpende manier te hebben gevonden om de makipopulaties op Madagaskar (de enige plek waar deze halfapen voorkomen) in de gaten te kunnen houden.

Zeeleven herstelde snel na massa-extinctie in Perm

Illustratie: ammoniet, Nobu Tamura, Wikimedia Commons/CC BY 3.0

266px-Asteroceras_BWFossielen van onder meer haaien, zeereptielen en inktvisachtigen die zijn opgegraven in de Amerikaanse staat Idaho, hebben aangetoond dat het maritiem ecosysteem zich erg snel heeft hersteld van de grootste sterfte van soorten in de aardgeschiedenis. Tijdens het Perm, een geologisch tijdperk dat ongeveer 252 miljoen jaar geleden eindigde, legde circa negentig procent van de toen levende soorten het loodje. Nog geen anderhalf miljoen jaar later, een evolutionaire oogwenk, waren er weer opmerkelijk veel soorten ontstaan. Dat heeft een groep wetenschappers, onder leiding van de Franse paleontoloog Arnaud Brayard, woensdag bekendgemaakt. “Onze ontdekking was totaal onverwacht.” Zijn team vond in Bear Lake County de versteende resten van zo’n dertig soorten uit het begin van het Trias. De organismen vertoonden een grote variëteit en vaak complexe structuur.