Categorie: "Ecologie"

Vrouwtjeslampreien veinzen regelmatig seks met mannetjes

Vrouwelijke lampreien veinzen regelmatig seks met mannetjes, zo blijkt uit een Japanse studie studie naar de  primitieve vissen. De vrouwtjes van de soort Lethenteron kessleri nemen in het paarseizoen deel aan orgieën waarin ze maar liefst tweehonderd keer paren met tien of meer mannetjes. Bij de meeste van die paringen geven de dieren echter geen eitjes af. De mannetjesvissen hebben dat echter niet in de gaten en blijven zich vol overgave op het liefdesspel storten. Lampreien (de groep waartoe ook de in Nederland voorkomende zee-, rivier- en beekprik behoren) zijn kaakloze en evolutionair gezien zeer oude vissen die vooral in zoet water leven.

Paddentrek komt op gang door nat en zacht weer

Paddenamplex2016Hoewel het weer momenteel eerder aan de herfst dan aan het voorjaar doet denken, is de jaarlijkse paddentrek op veel plekken toch al enigszins op gang gekomen. Op zich is dat ook niet zo vreemd, want een combinatie van zachte nachttemperaturen en regen is meestal het signaal voor de dieren om uit hun winterrust te komen en de tocht naar hun voortplantingswateren te maken. In het door wegen doorsneden Nederland kan de massale trek plaatselijk resulteren in massa’s overreden dieren.

Vier soorten minikikkers ontdekt in India

Foto: SD Biju

MinifrogsindiaWetenschappers hebben vier zeer kleine kikkersoorten ontdekt in het bergachtige en extreem soortenrijke gebied West-Ghats in Zuid-India. Volgens de onderzoekers zijn de dieren zo klein dat ze in het verleden waarschijnlijk over het hoofd zijn gezien. De kikkers passen in volgroeide toestand op een menselijke vingernagel. De dieren zijn ‘s nachts actief. Naast de minatuurkikkers werden er nog drie nachtactieve kikkersoorten ontdekt in het gebied. De ontdekking werd dinsdag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PeerJ.

Zwangere amoerpanter is in werkelijkheid dik mannetje

sluipendepanterkleinBoswachters waren al verheugd over de aanwezigheid van een zwangere amoerpanter in een natuurreservaat bij de Chinees-Russische grens. Bij nader inzien bleek echter dat ze te vroeg hadden gejuicht. Deskundig onderzoek heeft namelijk aan het licht gebracht dat het dier in kwestie een mannetje met overgewicht is. De achterkant van de panter werd vergeleken met die van een mannetjespanter die op film was gezet in hetzelfde gebied in 2014. Experts bevestigden vervolgens dat het om precies hetzelfde mannetje ging. De gevlekte kat leek zwanger, maar had in werkelijkheid gewoon een mammoetportie vlees naar binnen gewerkt. Volgens onderzoeker Zhou Shaochun is het gulzige eetgedrag direct te linken aan de aanwezigheid van veel reeën en wilde zwijnen in het gebied.

Eerste gifproducent uit aardgeschiedenis ontdekt

Foto: Alex Bernardini, Wikimedia Commons/CC BY 2.5

Euchambersia_restorationRecent wetenschappelijk onderzoek toont aan dat slangen niet de eerste gewervelde dieren waren die gif produceerden en gebruikten. Het kleine ‘zoogdierreptiel’ Euchambersia, dat zo’n 260 miljoen jaar geleden rondliep in Zuid-Afrika, al goed werkende gifklieren had. Hoewel de eerste fossielen van het dier al in 1932 werden ontdekt, is nu met CT-scans het definitieve bewijs geleverd dat Euchambersia ook echt giftig was. Het dier, dat ongeveer het formaat had van een vrij kleine hond, had een brede, diepe en cirkelvormige ruimte in de bovenkaak waar een gifklier in zou passen. Die holte was middels groeven en kanalen verbonden met de hoektanden en mond van Euchambersia. Het is nog niet helemaal duidelijk of het dier zijn gif gebruikte om te jagen of het goedje alleen inzette om zich te verdedigen tegen grotere roofdieren. De meeste hedendaagse soorten die beschikken over een gifapparaat zijn carnivoren die de aanpassing inzetten voor het doden en verteren van prooidieren.

Zeeleven herstelde snel na massa-extinctie in Perm

Illustratie: ammoniet, Nobu Tamura, Wikimedia Commons/CC BY 3.0

266px-Asteroceras_BWFossielen van onder meer haaien, zeereptielen en inktvisachtigen die zijn opgegraven in de Amerikaanse staat Idaho, hebben aangetoond dat het maritiem ecosysteem zich erg snel heeft hersteld van de grootste sterfte van soorten in de aardgeschiedenis. Tijdens het Perm, een geologisch tijdperk dat ongeveer 252 miljoen jaar geleden eindigde, legde circa negentig procent van de toen levende soorten het loodje. Nog geen anderhalf miljoen jaar later, een evolutionaire oogwenk, waren er weer opmerkelijk veel soorten ontstaan. Dat heeft een groep wetenschappers, onder leiding van de Franse paleontoloog Arnaud Brayard, woensdag bekendgemaakt. “Onze ontdekking was totaal onverwacht.” Zijn team vond in Bear Lake County de versteende resten van zo’n dertig soorten uit het begin van het Trias. De organismen vertoonden een grote variëteit en vaak complexe structuur.

Kever lift mee op de rug van mieren

Foto: BMC Zoology

mier5Wetenschappers hebben in Costa Rica een opmerkelijke keversoort ontdekt. De piepkleine Nymphister kronaueri is namelijk een lifter die graag meereist op de rug van een mier. De onderzoekers, die hun bevindingen hebben gepubliceerd in het tijdschrift BMC Zoology, kwamen deels toevallig op het spoor van de kever toen ze trekmieren van de soort Eciton mexicanum aan het bestuderen waren. Ze merkten de lifter op omdat het achterlijf van sommige mieren er vreemd uitzag. Het bleek allemaal te komen door de kever die zich – met behulp van zijn sterke kaken – vastklemt aan de rug van de mier.

‘Trumpagator’ gespot in Amerikaans dorp

GatorkinyongaInwoners van het Amerikaanse dorp Hanahan (South Carolina) hebben in een vijver een opvallende alligator ontdekt: het dier is namelijk knaloranje. Omdat de krokodilachtige qua kleur enige overeenkomsten vertoont met de warrige haardos van Donald Trump, is het reptiel al omgedoopt tot een ‘Trumpagator’. Het is niet zeker hoe de alligator aan zijn oranje kleur komt, maar sommige biologen denken op basis van eerder waargenomen, gelijkaardige gevallen dat bepaalde algen het dier de kleur geven. In 2011 hield  een oranje krokodil in de Australische stad Geelong de gemoederen bezig. Het dier Snappy, dat in een opvangcentrum leefde, verkleurde in een paar dagen van groen naar oranje.

Gekko met loslatende schubben ontdekt

zonderFoto: Frank Glaw

Madagaskar is een (helaas bedreigd) paradijs voor kameleons en gekko’s. Wetenschappers hebben op het Afrikaanse eiland een nieuwe, wel heel aparte gekkosoort ontdekt. Het is bekend dat gekko’s (net als veel andere hagedissen) een deel van hun staart kunnen afwerpen als ze gegrepen dreigen te worden door een roofdier. Maar de Geckolepis megalepis gaat nog een stapje verder: Hij kan zelfs de relatief grote (want het beestje zelf is vrij klein), visachtig aandoende schubben die zijn lichaam bedekken afwerpen, waardoor er letterlijk een vrijwel naakte hagedis overblijft. De waarde van deze truc is duidelijk: een roofdier dat toehapt krijgt geen lekkere gekko in zijn bek, maar blijft echter met een mondvol smakeloze schubben.

Kwart van alle Europese krekel- en sprinkhaansoorten bedreigd

Foto: zuidelijke sikkelsprinkhaan ((Phaneroptera nana), Gilles San Martin, Wikimedia Commons/CC BY-SA 2.0

266px-Phaneroptera_nana_male[1]Meer dan een kwart van de Europese sprinkhaan- en krekelsoorten worden met uitsterven bedreigd door onduurzame landbouw en het toenemende aantal bosbranden in Europa. Dit blijkt uit een nieuw rapport van de International Union for Conservation of Nature. Die achteruitgang is trouwens niet alleen een probleem voor de insecten zelf. Omdat krekels en sprinkhanen een belangrijke voedselbron zijn voor veel vogels en reptielsoorten, brengt hun achteruitgang tegelijkertijd hele ecosystemen in gevaar. Het is de eerste keer dat wetenschappers de status van alle 1.082 sprinkhaan- en krekelsoorten in Europa uitgebreid onder de loep nemen. Het onderzoek, waar meer dan 150 experts twee jaar lang mee in de weer waren, laat zien dat ruim een kwart van deze soorten met uitsterven bedreigd wordt. Hiermee zijn krekels en sprinkhanen voor zover bekend de meest bedreigde insectengroepen van Europa.