Categorie: "Ecologie"

Goede start knoflookpaddenseizoen Meinweg

KnoflookpadamfpoelNu het voorjaar langzaamaan tot volle wasdom begint te komen, zijn we in NP De Meinweg ook weer volop bezig het inmiddels al enkele jaren lopende knoflookpaddenproject. Nadat het bijzondere diertje enkele jaren terug bijna uit het gebied was verdwenen, is een reddings- en herintroductieproject (dat vooral bestond uit het opkweken van eisnoeren en jaarlijks uitzetten van larven in kansrijke wateren) opgestart. Sindsdien zetten we elk voorjaar een paar wateren af met schermen, graven we emmers in en determineren we de knoflookpadden die we zo vangen. Het rugpatroon van elk dier is namelijk zo uniek dat je met een goede foto individuen aan die tekening kunt herkennen. Na een toch wel succesvol 2015, vielen de aantallen vorig jaar wat tegen. We waren er dan ook bevreesd voor dat de stijgende lijn van twee jaar terug inmiddels alweer gestagneerd was. Maar gelukkig lijkt het daar tot nu toe niet op.

Zeeotters gebruiken al miljoenen jaren gereedschap

Foto: Wikimedia Commons/publiek domein

266px-Sea_otterZeeotters (Enhydra lutris) gebruiken waarschijnlijk al honderdduizenden tot miljoenen jaren gereedschap om hun kostje bij elkaar te scharrelen. De dieren slaan vaak met stenen schelpdieren kapot om deze lekkernijen vervolgens te kunnen opeten. Uit een genetisch onderzoek blijkt dat verre voorouders van moderne zeeotters reeds dezelfde werkwijze hanteerden. Dat melden Amerikaanse onderzoekers in het tijdschrift Biology Letters. De schelpenkrakende zeeotters hebben een kleine borstholte waarmee ze stenen als het ware ‘vasthouden’. Vervolgens zorgen ze er met snelle lichaamsbewegingen voor dat de als hamer gebruikte steen hard op een schelpdier neerkomt.

Zoogdieren gaan mogelijk krimpen door klimaatverandering

Amerikaanse wetenschappers denken dat veel zoogdiersoorten kunnen gaan krimpen door de klimaatverandering. Ze beroepen zich voor hun theorie onder meer op een prehistorisch voorbeeld. De lichaamsomvang van de paardensoort Sifrhippus sandrae liep namelijk ook met veertien procent terug toen de aarde 54 miljoen jaar geleden in relatief korte tijd (op de geologische tijdsschaal natuurlijk) opwarmde. een verdere analyse van studies naar fossielen van warmbloedige dieren wees uit dat zoogdieren op minstens twee momenten in de aardgeschiedenis zijn gekrompen ten gevolge van temperatuurstijgingen.

Blauwe watersmurfen actief op fraaie lentedag

HeikikkermanbijeiklompEen van de meest betoverende taferelen in de Nederlandse voorjaarsnatuur is de voortplantingsperiode van de heikikkers (Rana arvalis). De mannetjes pakken dan uit met imposante koren en krijgen kortstondig een fraaie blauwe tot grijsblauwe kleur. Het zien van blauwe heikikkers is altijd een combinatie van terreinkennis, timing en een dosis geluk, want de mannetjes behouden die voortplantingskleur meestal maar een paar dagen. Hoewel ik het hoogtepunt van het heikikkerseizoen ook al geregeld heb gemist, was het gisteren wel raak. Een kansrijke poel in NP De Meinweg was op deze prachtige lentedag namelijk behoorlijk gevuld met heikikkers, waaronder ook een behoorlijk aantal fraaie mannetjesdieren. Heikikkers zijn een stukje schuwer dan gewone padden (Bufo bufo) of bruine kikkers (Rana temporaria) en over het algemeen dus lastiger te benaderen. Aanvankelijk was het dan ook vooral genieten van een afstandje.

Zuid-Amerikaanse boomkikkersoort geeft licht in het donker

Foto:  A.P. Lima/PPBio

zuid-amerikaanse-boomkikker-geeft-licht-in-donkerHet bestaan van de Hypsiboas punctatus was al wat langer bekend. Maar biologen hebben nu ook een leuk nieuwtje over de Zuid-Amerikaanse boomkikkersoort: het diertje kan in het donker namelijk oplichten en krijgt op die manier een prachtige, blauwgroene kleur. De Hypsiboas punctatus dankt die zeer opmerkelijke gave aan zijn fluorescerende huid.

Spinnen eten gezamenlijk 800 ton vlees

HornedbaboonspiderOndanks hun bescheiden formaat behoren spinnen tot de grootste vleeseters van het dierenrijk. Onderzoek aan de universiteit van het Zwitserse Basel heeft uitgewezen dat de achtpotige dieren per jaar en wereldwijd zo’n achthonderd ton aan dierlijk voedsel verorberen. Dat is ongeveer het dubbele van de totale vleesconsumptie van de menselijke wereldbevolking. Het leeuwendeel van de prooidieren bestaat uit insecten en andere geleedpotigen, maar de echt grote spinnensoorten lusten ook af en toe wel een muis, vogel of hagedis.

Nieuwe grondelsoort voor Nederland

0f87cd8f-51be-402e-821b-88aa1fa42c6dFoto: Bart Niemeijer, Milieuadviesbureau ATKB

Tijdens een vismonitoring is in het Noordzeekanaal een voor Nederland nieuwe grondelsoort ontdekt. De Gobiosoma bosc is een exoot die van nature voorkomt in Noord-Amerika. Het natuurlijke verspreidingsgebied van de vis strekt zich uit langs de Atlantische kust, van Massachusetts in het noorden tot de Golf van Mexico in het zuiden. Gobiosoma bosc  legt vooral een voorkeur aan de dag voor riviermondingen en heeft geen schubben. Dankzij die laatste eigenschap wordt het beestje in Amerika ook wel ‘naked goby’ (naakte grondel) genoemd.

Lenteweer maakt reptielen en amfibieën wakker

Padvoorjaar2017Dankzij de ontluikende lente is het herpetoseizoen inmiddels aardig op gang aan het komen. Veel amfibieën zijn al op weg naar of aangekomen bij hun voortplantingswateren, terwijl ook de adders en hagedissen inmiddels in redelijke aantallen uit hun winterverblijven tevoorschijn zijn gekomen. Door andere drukke werkzaamheden heb ik de laatste tijd wat minder tijd in de buitenlucht kunnen spenderen dan ik graag zou willen, maar de komende week ben ik van plan om het er flink van te nemen. Het weer wordt volgens de voorspellingen immers de hele week behoorlijk reptielvriendelijk, terwijl ik ook voor het eerst in weken wat ruimte in mijn werkschema over heb.

Bijzondere samenscholingen van bultruggen voor Zuid-Afrikaanse kust

Humpback_Whale_underwater_shotFoto: NOAA

Wetenschappers hebben voor de kust van Zuid-Afrika enkele mysterieuze bijeenkomsten van walvissen waargenomen. De bultruggen lagen in groepen van meer dan tweehonderd bijeen om zich te voeden. De samenscholingen van bultruggen werden waargenomen door wetenschappers tijdens boottochten in 2011, 2014 en 2015. Ook vanuit vliegtuigen is het gedrag in de afgelopen jaren enkele malen gefilmd, zo meldt het wetenschappelijk tijdschrift PLOS One. Dergelijke taferelen zijn voorheen nooit eerder waargenomen in Zuid-Afrikaanse wateren. De normaliter overwegend solitaire dieren zijn wel al eerder in kleinere groepen van twintig tot dertig dieren gezien, maar samenscholingen van honderden exemplaren zijn heel wat zeldzamer.

Toestand Great Barrier Reef opnieuw verslechterd

Foto: WWF-Australia/BioPixel

87385_w844_r844-475_5777df6De toestand van het beroemdste rifsysteem ter wereld is opnieuw verslechterd. Het Great Barrier Reef is namelijk voor het eerst twee jaar op rij getroffen door grootschalige verbleking van koraal. Hierdoor dreigen de organismen die de basis vormen voor een van de grootste natuurwonderen op aarde massaal af te sterven. Als koraal uitbleekt en afsterft, verdwijnt ook vrijwel al het leven op en rondom het rif dat afhankelijk is van dit complexe ecosysteem. Experts vrezen dat de sterfte van koraal dit jaar zelfs groter zal zijn dan vorig jaar omdat het rif niet de kans krijgt om te herstellen. Dat duurt naar verwachting minstens een jaar of vijf.