Categorie: "Ecologie"

Zuid-Limburgse wilde kat houdt er een gevarieerd dieet op na

Foto: Lviatour, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

Felis_silvestris_silvestris_Luc_ViatourDe wilde kat die in februari 2017 bij Nijswiller werd doodgereden, bleek maar liefst negen prooien in z’n maag te hebben. Het dier was verder kerngezond en heeft gewoon veel pech gehad met het oversteken van de provinciale weg. De wilde kat (Felis sylvestris) komt sinds een aantal jaar weer in Nederland voor. De conditie van de kat van Nijswiller laat zien dat Zuid-Limburg, minus de vele wegen, een prima leefgebied vormt voor wilde katten. De terugkeer van de wilde kat in Nederland is te danken aan de groei van de populaties wilde katten in aangrenzend Duitsland en België. Vanuit onze buurlanden heeft de wilde kat in de afgelopen tien jaar Zuid-Limburg gekoloniseerd. Helaas gaat dat soms gepaard met slachtoffers in ons drukbevolkte landje vol auto’s. De jonge kater van Nijswiller bleek gevarieerd te hebben gegeten.

Aardpython heeft dikste huid van alle slangen

Foto: Ltshears, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

220px-Calabar_SerpentDe aardpython (Calabaria reinhardti) is de slang met de dikste huid ter wereld. Dat blijkt uit een nieuwe studie die is gepubliceerd in het Journal of Morphology. De betrekkelijk kleine pythonsoort (circa een meter lang) eet voornamelijk knaagdieren en is uitgerust met een huid die gemiddeld maar liefst vijftien keer zo dik is als het vel van andere slangensoorten. Het reptiel is hierdoor ongevoelig voor de beten van andere dieren, waaronder zijn prooien. De dikte van de aardpythonhuid wordt vooral bepaald door de manier waarop het bindweefsel is verdeeld. Onder de schubben van het de aardpython bevinden zich meerdere lagen collageen, die precies op elkaar aansluiten door een opvallend zigzagpatroon.

Pasgeboren pterosauriërs konden nog niet vliegen

Illustratie: John Conway, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

266px-Coloborhynchus_piscator_jconwayPasgeboren pterosauriërs konden nog niet vliegen, maar wel al lopen. Die conclusie trekken onderzoekers in een pas verschenen paper nadat ze een verzameling van meer dan tweehonderd eieren van de vliegende reptielen bestudeerden. Het is best bijzonder dat er zoveel eieren geanalyseerd konden worden. Tot op heden zijn namelijk slechts een handjevol eieren van pterosauriërs onderzocht: drie uit Argentinië en vijf uit China. Hierdoor was het niet mogelijk om echt goede conclusies te trekken over het doen en laten van deze diergroep. Maar toen er 215 pterosauruseieren in China werden ontdekt, kon het onderzoek worden vervolgd. De onderzoekers gebruikten computertomografische scans om een kijkje te kunnen nemen in de eieren. Zestien stuks bevatte embryonale, maar niet meer compleet intacte resten. In het meest complete embryo ontdekten de paleontologen een deel van een vleugel en schedelbeenderen, waaronder een complete onderkaak. De belangrijkste conclusies: de ontwikkeling van een pterosauriër nam behoorlijk wat tijd in beslag (een jong dier was al twee jaar oud, maar nog steeds niet uitgegroeid) en de borstspier van een embryo was nog niet voldoende ontwikkeld om vliegen mogelijk te maken.

Wetenschappers ontdekken ultieme diepzeevis

Foto: Adam Summers/University of Washington

m55x35aadu34_wd640Wetenschappers hebben in duistere diepten van de Grote Oceaan een nieuw vissoort ontdekt die kan overleven op een diepte van ruim achtduizend meter. Het dier is daarmee de diepst levende bekende vis ter wereld. Pseudoliparis swirei, zoals de soort door onderzoekers van University of Washington is genoemd, werd ontdekt in de Marianentrog, voor zover bekend de diepste  plek in de oceaan (elfduizend meter). Of de vis ook in de allerdiepste regionen van de trog kan overleven is onduidelijk, maar hij gedijt in ieder geval op diepten tot minstens achtduizend meter. Tussen 2014 en 2017 werden 37 exemplaren van P. swirei geregistreerd in de Marianentrog, op diepten tussen de zeven- en achtduizend meter. Japanse onderzoekers filmden de vis zelfs op een diepte van 8178 meter.

Bijen transporteren stuifmeel tussen lange pootharen

Bijinbloem-150x150Het is algemeen bekend dat bijen uitstekende bestuivers zijn. Recent onderzoek wijst uit dat het transportgeheim van de beestje schuilt in de behaarde bijenpootjes. De gevleugelde insecten gebruiken de zeer lange haren aan de zijkant van hun poten om grote pakketten stuifmeel te vervoeren. De bulken beslaan soms zelfs een derde van het lichaamsgewicht van de bij. De wetenschappers vingen voor hun onderzoek twintig bijen die net stuifmeel hadden verzameld op hun poten en terugvlogen naar hun korf. Eerst maakten de onderzoekers beelden in hoge resolutie van de bijenpoten. Op deze shots ontdekten ze de bijzonder lange haren van de insecten. Vervolgens onderzochten de geleerden hoe stevig het stuifmeel vastzat tussen de haren door er met elastiekjes aan te trekken.

Aardwormen zouden ook gedijen op Mars

Foto: Buteo, Wikimedia Commons/GFDL

260px-PB160006Wellicht dat het ooit nog een keer van pas komt als we als mensheid de aarde zo verziekt hebben (we zijn in elk geval goed op weg) dat we uit moeten wijken naar Mars; aardwormen kunnen zich prima handhaven in de ondergrond van de rode planeet. Ze kunnen zich er zelfs in voortplanten. Tot die ontdekking kwam een team van Wageningen University dat eerder ook al ontdekte dat het mogelijks om op Mars groente te verbouwen. Het wormenexperiment vond gewoon plaats in Nederland en maakte gebruik van nagebootste Marsgrond. Het spul is ontwikkeld door de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA om in laboratoriumsettings te kunnen experimenteren met verschillende buitenaardse landbouwmethodes. Net als op aarde, zetten de wormen in de Marsgrond dood organisch materiaal om in humus, een stof die planten beter laat groeien.

Vliegensvlugge evolutie leidt tot onstaan van nieuwe vogelsoort in twee generaties

Foto: P. R. Grant

Big-BirdEvolutie is meestal een tergend langzaam proces dat zich in tijdsspannen van duizenden of zelfs miljoenen jaren afspeelt. Maar soms gaat het een stuk sneller. Onderzoekers hebben zelfs stap voor stap kunnen volgen hoe er een nieuwe vogelsoort op het eiland Daphne Major (Galápagos) ontstond. In slechts twee generaties was de nieuwe vinkensoort een feit. Het bijzondere verhaal begon 36 jaar geleden, toen er een vreemde vogel op Daphne aankwam. Het was een mannetje dat zichtbaar verschilde van de drie bestaande vogelsoorten op het eiland. Zo zong hij een ander lied en waren zijn lichaam en snavel veel groter. Onderzoekers ontdekten later dat het mannetje een Grote cactusgrondvink (Geospiza conirostris) was. Deze bleek afkomstig van het eiland Española, dat in het uiterste zuidoosten van de Galápagosarchipel ligt. Door deze opmerkelijke grote afstand (ruim honderd kilometer) tussen de twee eilanden, keerde de vink niet meer huiswaarts om daar te paren met een lid van zijn eigen soort. In plaats daarvan liet hij zijn oog vallen op een partner op  Daphne Major.

Baardagamen worden dommer door opwarming aarde

Baardagame2Baardagamen worden waarschijnlijk minder intelligent als de aarde verder opwarmt. Als de eieren van de reptielen worden uitgebroed bij een temperatuur van meer dan dertig graden Celsius, presteren de jongen die worden geboren relatief slecht bij intelligentietesten. Dat blijkt uit een onderzoek van Britse wetenschappers dat is gepubliceerd in Royal Society Open Science. De normale temperatuur in en baardagamennest ligt rond de 27 graden. Door de klimaatverandering wordt het in Australië, het land waar deze aimabele en ook vaak als huisdieren gehouden hagedissen van nature voorkomen, steeds warmer en droger. Tijdens een onderzoek werden sommige agameneieren in een laboratorium uitgebroed bij een temperatuur van 30 graden, terwijl andere eieren werden opgewarmd tot de normale temperatuur van 27 graden. Vervolgens werd na een aantal maanden de intelligentie gemeten van de baardagamen die uit de eieren kropen.

Duitse wolvenpopulatie groeit ondanks wegen en illegale jacht

Wolf-300x201Ondanks het toenemende gevaar van drukke wegen en stropers gaat het goed met de wolf in Duitsland. De populatie blijft groeien. Het staat vast dat er inmiddels zestig roedels in het land leven. Dat zijn er dertien meer dan vorig jaar. Dat blijkt uit gegevens van de federale dienst natuurbescherming (BfN) en het wolvenonderzoeksbureau DBBW. De cijfers zijn in Berlijn gepresenteerd. De roedels herbergen in totaal honderdvijftig tot honderdzestig volwassen exemplaren. Welpen zijn hierbij niet meegeteld, vooral omdat ze nog geen rol spelen bij de voortplanting en vaak jong sterven. De omvang van de roedels, aangetoond door onder meer uitwerpselen, sporen en fotovallen, varieert van drie tot elf dieren. De minister van Milieu van Mecklenburg-Vorpommern schat het totale Duitse wolvenbestand op 650. Het verspreidingsgebied telt inmiddels zeven deelstaten, waaronder het aan Nederland grenzende Nedersaksen.

Trekduiven stierven uit omdat ze met zoveel waren

rom-pair-410Afbeelding: Royal Ontario Museum

De trekduif geldt als een van de krachtigste voorbeelden van door de mens gepleegde ecocide. Tot in de negentiende eeuw kwamen ze op grote schaal voor in Noord-Amerika. Hun aantal werd zelfs geschat op drie tot vijf miljard exemplaren. De vogel stierf echter in een rap tempo uit, mode doordat ze zo intensief werden bejaagd door mensen. Het was voor wetenschappers lange tijd een mysterie waarom de soort niet in staat was te overleven, al was het maar in een paar kleine, geïsoleerde populaties. Eerder onderzoek suggereerde dat er sprake was van een onstabiele populatie trekduiven die het uitsterven door de jachtdruk versnelde. Maar nu komt een andere onderzoeksgroep met nieuwe conclusies. De theorie is dat trekduiven genetisch aangepast waren om te leven in grote groepen, maar niet goed in kleine groepen konden gedijen. De verandering in populatie-omvang door de jacht voltrok zich zo snel dat de duif niet in staat was om zich aan te passen aan de nieuwe situatie.