Categorie: "Ecologie"

Veel muggen verwacht in 2017

Foto: James Gathany, Center for Disease Control and Prevention/Wikimedia Commons, publiek domein

266px-Aedes_aegypti_CDC-GathanyHaal maar alvast een muggenstift bij de drogist, want volgens Duitse onderzoekers van het Leibniz-Zentrum für Agrarlandschaftsforschung kunnen we ons opmaken voor een zomer vol steekinsecten. De eerste generatie muggen is namelijk al een tijdje actief in Noordwest-Europa. En dat is in vergelijking met voorgaande jaren erg vroeg, stellen de Duitse wetenschappers. Normaliter beginnen de eerste dieren te zwermen in het midden van april, maar dit jaar is de eerste muggengeneratie al in maart gesignaleerd. Muggen overleven de winter door als larve in water of op een beschutte plek te wachten tot het weer warmer wordt.

Veel dagpauwogen dit voorjaar

Dagpauwoog-300x199De dagpauwoog is sowieso al geen zeldzaamheid in Nederland, maar dit voorjaar is de prachtige dagvlinder extra talrijk. Volgens de Vlinderstichting is vooral het warme weer in september van vorig jaar goed geweest voor de kleurrijke soort. De dagpauwoog overwintert in Nederland. In de nazomer zoeken ze koele beschutte plekken op en gaan daar in winterslaap. Op de eerste zonnige voorjaarsdagen komen ze tevoorschijn. Dit voorjaar was de dagpauwoog buitengewoon talrijk. Er zijn in maart van dit jaar bijna 6500 meldingen geweest van meer dan 9000 individuen. Ter vergelijking, in 2016 waren er 416 meldingen uit maart en in 2015 slechts 515. In de nazomer zoeken de vlinders koele beschutte plekken op en gaan daar in winterslaap. Op de eerste zonnige voorjaarsdagen komen ze tevoorschijn. Door de warme september van 2016 en wederom niet overdreven strenge winter, hebben veel dagpauwogen het voorjaar gehaald.

Wolven worden wereldwijd steeds tammer

WolfWolven worden op veel plekken in de wereld tammer. Dat komt vooral omdat ze vaker dicht in de buurt van de oprukkende mens leven. Die sluipende ‘ontwilding’ van de wolf heeft een negatieve en een positieve kant. Wolven in Noord-Amerika, Europa en Azië voeden zich steeds vaker met vee en jagen steeds minder op wilde prooien. Daarentegen vallen ze wel nauwelijks nog mensen aan. Mogelijk ondergaan de wilde dieren een langzaam domesticatieproces, waardoor ze zullen evolueren tot een dier dat dichter bij de hond dan de oorspronkelijke wolf staat. Er zou op die manier dus een evolutionaire splitsing kunnen ontstaan tussen wolven die in de buurt van menselijke nederzettingen en exemplaren die in afgelegen en onherbergzame streken wonen waar je zelden een mens zult tegenkomen.

Migratie van tijgerhaaien live te volgen

Foto: Save our Sharks

86694_w844_r844-475_2690a91Live vanuit je luie stoel de tocht van een tijgerhaai volgen? Dat is sinds kort een koud kunstje. In het kader van het project Save our Sharks zijn in de wateren rondom de Nederlandse Caribische eilanden namelijk vier tijgerhaaien voorzien van een zendertje. Met behulp van satellieten kun je live zien hoe de roofvissen het gebied gebruiken, waar ze naartoe zwemmen en hoeveel kilometer ze op een dag afleggen. De tijgerhaai Quinty kan sinds oktober worden gevolgd en heeft wetenschappers al aardig wat geleerd over haar leefgewoonten. Sinds zij op de Sababank werd uitgerust met de satellietzender, heeft de vrouwtjeshaai in een maand tijd al meer dan 1200 kilometer in zuidwaartse richting afgelegd. Tijdens de reis is Quinty door de wateren van dertien verschillende landen gezwommen.

Goede start knoflookpaddenseizoen Meinweg

KnoflookpadamfpoelNu het voorjaar langzaamaan tot volle wasdom begint te komen, zijn we in NP De Meinweg ook weer volop bezig het inmiddels al enkele jaren lopende knoflookpaddenproject. Nadat het bijzondere diertje enkele jaren terug bijna uit het gebied was verdwenen, is een reddings- en herintroductieproject (dat vooral bestond uit het opkweken van eisnoeren en jaarlijks uitzetten van larven in kansrijke wateren) opgestart. Sindsdien zetten we elk voorjaar een paar wateren af met schermen, graven we emmers in en determineren we de knoflookpadden die we zo vangen. Het rugpatroon van elk dier is namelijk zo uniek dat je met een goede foto individuen aan die tekening kunt herkennen. Na een toch wel succesvol 2015, vielen de aantallen vorig jaar wat tegen. We waren er dan ook bevreesd voor dat de stijgende lijn van twee jaar terug inmiddels alweer gestagneerd was. Maar gelukkig lijkt het daar tot nu toe niet op.

Zeeotters gebruiken al miljoenen jaren gereedschap

Foto: Wikimedia Commons/publiek domein

266px-Sea_otterZeeotters (Enhydra lutris) gebruiken waarschijnlijk al honderdduizenden tot miljoenen jaren gereedschap om hun kostje bij elkaar te scharrelen. De dieren slaan vaak met stenen schelpdieren kapot om deze lekkernijen vervolgens te kunnen opeten. Uit een genetisch onderzoek blijkt dat verre voorouders van moderne zeeotters reeds dezelfde werkwijze hanteerden. Dat melden Amerikaanse onderzoekers in het tijdschrift Biology Letters. De schelpenkrakende zeeotters hebben een kleine borstholte waarmee ze stenen als het ware ‘vasthouden’. Vervolgens zorgen ze er met snelle lichaamsbewegingen voor dat de als hamer gebruikte steen hard op een schelpdier neerkomt.

Zoogdieren gaan mogelijk krimpen door klimaatverandering

Amerikaanse wetenschappers denken dat veel zoogdiersoorten kunnen gaan krimpen door de klimaatverandering. Ze beroepen zich voor hun theorie onder meer op een prehistorisch voorbeeld. De lichaamsomvang van de paardensoort Sifrhippus sandrae liep namelijk ook met veertien procent terug toen de aarde 54 miljoen jaar geleden in relatief korte tijd (op de geologische tijdsschaal natuurlijk) opwarmde. een verdere analyse van studies naar fossielen van warmbloedige dieren wees uit dat zoogdieren op minstens twee momenten in de aardgeschiedenis zijn gekrompen ten gevolge van temperatuurstijgingen.

Blauwe watersmurfen actief op fraaie lentedag

HeikikkermanbijeiklompEen van de meest betoverende taferelen in de Nederlandse voorjaarsnatuur is de voortplantingsperiode van de heikikkers (Rana arvalis). De mannetjes pakken dan uit met imposante koren en krijgen kortstondig een fraaie blauwe tot grijsblauwe kleur. Het zien van blauwe heikikkers is altijd een combinatie van terreinkennis, timing en een dosis geluk, want de mannetjes behouden die voortplantingskleur meestal maar een paar dagen. Hoewel ik het hoogtepunt van het heikikkerseizoen ook al geregeld heb gemist, was het gisteren wel raak. Een kansrijke poel in NP De Meinweg was op deze prachtige lentedag namelijk behoorlijk gevuld met heikikkers, waaronder ook een behoorlijk aantal fraaie mannetjesdieren. Heikikkers zijn een stukje schuwer dan gewone padden (Bufo bufo) of bruine kikkers (Rana temporaria) en over het algemeen dus lastiger te benaderen. Aanvankelijk was het dan ook vooral genieten van een afstandje.

Zuid-Amerikaanse boomkikkersoort geeft licht in het donker

Foto:  A.P. Lima/PPBio

zuid-amerikaanse-boomkikker-geeft-licht-in-donkerHet bestaan van de Hypsiboas punctatus was al wat langer bekend. Maar biologen hebben nu ook een leuk nieuwtje over de Zuid-Amerikaanse boomkikkersoort: het diertje kan in het donker namelijk oplichten en krijgt op die manier een prachtige, blauwgroene kleur. De Hypsiboas punctatus dankt die zeer opmerkelijke gave aan zijn fluorescerende huid.

Spinnen eten gezamenlijk 800 ton vlees

HornedbaboonspiderOndanks hun bescheiden formaat behoren spinnen tot de grootste vleeseters van het dierenrijk. Onderzoek aan de universiteit van het Zwitserse Basel heeft uitgewezen dat de achtpotige dieren per jaar en wereldwijd zo’n achthonderd ton aan dierlijk voedsel verorberen. Dat is ongeveer het dubbele van de totale vleesconsumptie van de menselijke wereldbevolking. Het leeuwendeel van de prooidieren bestaat uit insecten en andere geleedpotigen, maar de echt grote spinnensoorten lusten ook af en toe wel een muis, vogel of hagedis.