Categorie: "Prehistorische dieren"

De grote mestand

De prehistorische kat Smilodon (letterlijke betekenis: mestand) voldeed in alle opzichten aan het beeld van de klassieke sabeltandtijger. Het dier had een gespierd en ijzersterk lichaam en beschikte over krachtige schouder- en rugspieren. Hierdoor was Smilodon in staat om met zijn kop krachtige houwen uit te delen. Doordat deze katachtige zijn kaken zeer wijd open wist te sperren (ongeveer 120 graden), konden de grote, dolkvormige tanden optimaal hun dodelijke werk doen.

Indricotherium, het grootste landzoogdier aller tijden

Periode: Tertiair.
Classificatie: Mammalia (Ungulata).
Lengte: 9-10 meter.
Voedsel: gebladerte, kiemen, scheuten, twijgjes.
Vindplaats: Azië, Oost- Europa.

Zoogdieren zijn ongeveer tegelijkertijd met de dinosaurussen ontstaan. Voordat de reuzenreptielen uitstierven, waren zoogdieren echter klein en onopvallend en niet meer dan smakelijke tussendoortjes voor kleinere en middelgrote vleesetende dinosaurussen.

Nieuw bewijs wijst op plotselinge massa-extinctie dinosauriërs

Paleontologen debatteren al jaren oeverloos over de oorzaken die mogelijk ten grondslag hebben gelegen aan de ondergang van de dinosauriërs, superreptielen die onze planeet ongeveer 160 miljoen jaar lang bevolkten. Deze discussie heeft de wetenschappers in grofweg twee kampen verdeeld: zij die geloven dat de dinosauriërs geleidelijk aan ten onder gingen aan ziekten of verandering van hun leefgebied en een groep die gelooft in een plotselinge massa-extinctie, waarschijnlijk veroorzaakt door de inslag van een grote en uiterst destructieve meteoriet.

Het tijdperk van de gigantische geleedpotigen

Kruipende en vliegende reuzen
Een goede 350 miljoen jaar geleden zag onze aarde er heel anders uit dan vandaag de dag en zouden mensen zich buitenaardse wezens op een vreemde planeet hebben gewaand. De flora bestond louter en alleen uit mossen, primitieve varens en andere sporenplanten die honderden miljoenen jaren later door de moderne mens gebruikt zouden worden als fossiele brandstoffen. Het klimaat dat destijds heerste was vergelijkbaar met dat van een huidig tropisch regenwoud: warm, benauwd en erg nat. Dinosauriërs en zoogdieren zouden pas vele miljoenen jaren later op het toneel verschijnen, maar dat wil niet zeggen dat het Carboon niet gekenmerkt werd door een buitenissige dierenwereld.

Sarcosuchus, schrik van de prehistorische rivieren

Periode: Krijt.
Classificatie: Crocodilia.
Lengte: 11-13 meter.
Voedsel: aan de waterkant drinkende dinosaurussen.
Vindplaats: Brazilië, Niger.

Krokodillen zijn taaie rakkers en levende fossielen die al ruim 200 miljoen jaar meegaan. De basisvorm van deze dieren is al die tijd grotendeels hetzelfde gebleven, op een aspect na: het formaat. Wie de documentaires over de Crocodile Hunter op Animal Planet wel eens heeft gezien, weet hoe groot en sterk de grotere moderne krokodillen zijn. Toch zou zelfs de Australische zoutwaterkrokodil, de grootste nog levende vertegenwoordiger van zijn soort, zo’n 100 miljoen jaar geleden maar een kleine vis in de voorhistorische vijver geweest zijn.

Grote pterosauriërs gebruikten vier poten om op te stijgen

Vliegende reuzen
Pakweg 100 miljoen jaar geleden zag het aardse luchtruim er volstrekt anders uit dan nu het geval is. Niet vogels maar pterosauriërs, vliegende reptielen die in alle denkbare soorten en maten voorkwamen, zweefden door het luchtruim en draaiden hun eindeloos trage cirkels. De kleinste exemplaren waren amper groter dan een doodgewone huismus, de grootste soorten zoals Quetzalcoatlus waren daarentegen gigantisch en hadden de afmetingen van een moderne straaljager. Maar hoe hees een dergelijk vliegend superreptiel zijn waarlijk omvangrijke lichaam omhoog als hij het luchtruim koos?

Carcharodon megalodon, prehistorische superhaai

Periode: Krijt t/m Plioceen.
Classificatie: Chondrichthyes (kraakbeenvissen).
Lengte: 12- 18 meter.
Voedsel: primitieve walvisachtigen.
Vindplaats: skeletten van dit dier zijn nog nooit gevonden, maar fossiele tanden van Megalodon duiken in vrijwel alle werelddelen met grote regelmaat op.

Gigant
Stel je voor: je hebt het ruime sop gekozen voor een lekker ontspannen zeiltochtje als je plotseling een twee meter hoge rugvin ziet die het wateroppervlak doorklieft. Vervolgens doemt vanuit de diepte het silhouet op van een reusachtige vleesetende haai, een wezen dat zelfs het legendarische monster uit Spielbergs Jaws doet verbleken. Dit klinkt een beetje als het scenario voor een slechte griezelfilm, maar in prehistorische tijden zou de vrees voor een dergelijke ontmoeting gegrond zijn geweest.

Fossielen bevatten nieuwe aanwijzingen over de evolutie van spinnen

Missing link
Nieuw onderzoek naar de in de staat New York ontdekte fossielen van primitieve spinachtige dieren, werpen wellicht een nieuwe licht op de evolutie van een van de meest diverse en gehate moderne landbewoners. Wetenschappers van de University of Kansas en het Hampden-Sydney College (Virginia) onderzochten fossiele exemplaren van een dier met de haast onuitspreekbare naam Attercopus fimbriunguis. Ze kwamen tot de conclusie dat dit dier wel eens een overgangsvorm kon zijn, een wezen dat laat zien hoe moderne spinnen zich ontwikkeld hebben uit hun archaïsche voorouders.