Categorie: "Prehistorische dieren"

Primitieve walvissen brachten jongen op het vasteland ter wereld

Foetus
De analyse van de fossiele overblijfselen van een primitieve walvisachtige (Maiacetus inuus) heeft gezorgd voor een wetenschappelijke doorbraak waar Darwin zelf trots op zou zijn geweest. Het versteende skelet van een zwanger wijfje werd een jaar of negen geleden ontdekt in Pakistan. Met name de positie van de in het lichaam aanwezige foetus was opvallend:

Liopleurodon, schrik van de prehistorische zeeën

Periode: Jura.
Classificatie: Plesiosauria (Pliosauridae).
Lengte: 15- 23 meter.
Voedsel: al het andere in zee.
Vindplaats: Europa, Zuid- Amerika.

Reuzenreptielen maakten tijdens het Jura niet alleen de dienst uit op land, maar heersten ook over de wereldzeeën. De op vissen lijkende ichthyosauriërs, de met lange nekken uitgeruste plesiosauriërs (die in het Schotse meermonster Nessie wellicht nog een levende representant hebben) en de pliosauriërs waren de belangrijkste drie groepen zeereptielen. De meest imposante vertegenwoordiger van deze laatste groep was Liopleurodon.

Tyrannosaurus rex: icoon uit de prehistorie

Periode: Krijt.
Classificatie: Theropoda.
Lengte: 12-13 meter.
Voedsel: heel veel vlees.
Vindplaats: het westen van de Verenigde Staten.

Als er een dinosaurus is die tot de menselijke verbeelding spreekt en de harten van veel liefhebbers veroverd heeft, dan is het wel Tyrannosaurus rex. Over dit dier zijn meerdere boekenkasten vol geschreven en T. Rex schitterde in onder meer Jurassic Park ook al op het witte doek. De titel “grootste vleesetende landbewoner aller tijden” heeft de “tiranhagedis” inmiddels af moeten staan aan Giganotosaurus, Spinosaurus en Carcharodontosaurus, maar desondanks blijft zijn legendarische status nagenoeg onaangetast. Hoe komt dit?

Seismosaurus, de hagedis die de aarde deed trillen

Periode: Jura
Classificatie: Sauropoda
Lengte: 35 meter
Voedsel: heel veel plantaardig materiaal.
Vindplaats: Verenigde Staten (New Mexico).

Plantenetende gigant
150 miljoen jaar geleden was het gangbare formaat van vrijwel alles XXL. Vleeseters, planteneters, bewoners van het luchtruim, zeereptielen en bomen bereikten kolossale afmetingen. De gigantische plantenetende sauropoden- de dinosaurussen met de bekende lange nek- spanden op dit gebied de kroon. In de jaren negentig van de negentiende eeuw volgden spectaculaire vondsten elkaar in hoog tempo op en werd het ene na het andere record gebroken.

De grote mestand

De prehistorische kat Smilodon (letterlijke betekenis: mestand) voldeed in alle opzichten aan het beeld van de klassieke sabeltandtijger. Het dier had een gespierd en ijzersterk lichaam en beschikte over krachtige schouder- en rugspieren. Hierdoor was Smilodon in staat om met zijn kop krachtige houwen uit te delen. Doordat deze katachtige zijn kaken zeer wijd open wist te sperren (ongeveer 120 graden), konden de grote, dolkvormige tanden optimaal hun dodelijke werk doen.

Indricotherium, het grootste landzoogdier aller tijden

Periode: Tertiair.
Classificatie: Mammalia (Ungulata).
Lengte: 9-10 meter.
Voedsel: gebladerte, kiemen, scheuten, twijgjes.
Vindplaats: Azië, Oost- Europa.

Zoogdieren zijn ongeveer tegelijkertijd met de dinosaurussen ontstaan. Voordat de reuzenreptielen uitstierven, waren zoogdieren echter klein en onopvallend en niet meer dan smakelijke tussendoortjes voor kleinere en middelgrote vleesetende dinosaurussen.

Nieuw bewijs wijst op plotselinge massa-extinctie dinosauriërs

Paleontologen debatteren al jaren oeverloos over de oorzaken die mogelijk ten grondslag hebben gelegen aan de ondergang van de dinosauriërs, superreptielen die onze planeet ongeveer 160 miljoen jaar lang bevolkten. Deze discussie heeft de wetenschappers in grofweg twee kampen verdeeld: zij die geloven dat de dinosauriërs geleidelijk aan ten onder gingen aan ziekten of verandering van hun leefgebied en een groep die gelooft in een plotselinge massa-extinctie, waarschijnlijk veroorzaakt door de inslag van een grote en uiterst destructieve meteoriet.

Het tijdperk van de gigantische geleedpotigen

Kruipende en vliegende reuzen
Een goede 350 miljoen jaar geleden zag onze aarde er heel anders uit dan vandaag de dag en zouden mensen zich buitenaardse wezens op een vreemde planeet hebben gewaand. De flora bestond louter en alleen uit mossen, primitieve varens en andere sporenplanten die honderden miljoenen jaren later door de moderne mens gebruikt zouden worden als fossiele brandstoffen. Het klimaat dat destijds heerste was vergelijkbaar met dat van een huidig tropisch regenwoud: warm, benauwd en erg nat. Dinosauriërs en zoogdieren zouden pas vele miljoenen jaren later op het toneel verschijnen, maar dat wil niet zeggen dat het Carboon niet gekenmerkt werd door een buitenissige dierenwereld.

Sarcosuchus, schrik van de prehistorische rivieren

Periode: Krijt.
Classificatie: Crocodilia.
Lengte: 11-13 meter.
Voedsel: aan de waterkant drinkende dinosaurussen.
Vindplaats: Brazilië, Niger.

Krokodillen zijn taaie rakkers en levende fossielen die al ruim 200 miljoen jaar meegaan. De basisvorm van deze dieren is al die tijd grotendeels hetzelfde gebleven, op een aspect na: het formaat. Wie de documentaires over de Crocodile Hunter op Animal Planet wel eens heeft gezien, weet hoe groot en sterk de grotere moderne krokodillen zijn. Toch zou zelfs de Australische zoutwaterkrokodil, de grootste nog levende vertegenwoordiger van zijn soort, zo’n 100 miljoen jaar geleden maar een kleine vis in de voorhistorische vijver geweest zijn.