Categorie: "Prehistorische dieren"

Duitse groeve levert opnieuw spectaculaire fossielenoogst op

Foto: Onderzoeksinstituut Senckenberg

De steengroeve bij het Duitse dorp Messel, nabij Darmstadt en circa twintig kilometer verwijderd van Frankfurt am Main, heeft opnieuw een aantal prehistorische geheimen prijsgegeven. Paleontologen troffen goed gepreserveerde fossielen van onder meer een prehistorisch knaagdier (zie foto), een wezelachtige, een glimmende kever, een voorhistorisch gilamonster (een giftige woestijnhagedis) en een bij aan. Jaarlijkse opgravingen van het Onderzoeksinstituut Senckenberg hebben in de loop der jaren al geleid tot de ontdekking van talrijke knaagdieren, hoefdieren, roofdieren, reptielen en insecten die hier in het Eoceen (circa 55.8-34 miljoen jaar geleden) leefden. Toentertijd was de groeve van Messel- die op de Werelderfgoedlijst vermeld staat als de beste en rijkste fossielenvindplaats ter wereld- een vulkanisch meer dat omringd werd door weelderige oerbossen.

Tyrannosaurus at vooral baby’s

Foto: Paul Hermans

Hij geniet al sinds mensenheugenis de status van machtig, onbevreesd en vervaarlijk prehistorisch superroofdier: maar in werkelijkheid viel Tyrannosaurus rex waarschijnlijk zelden volwassen planteneters aan. De roofhagedis had het vooral gemunt op jonge dinosauriërs. “De voorstellingen van epische gevechten tussen tyrannosauriërs en reusachtige plantenetende giganten komen niet overeen met het gedrag dat we bij moderne toproofdieren als leeuwen en tijgers waarnemen.

Pterosauriërs waren bekwame vliegers

Pterosauriërs, vliegende reptielen die 65 miljoen jaar geleden zijn uitgestorven, blijken betere vliegers te zijn geweest dan tot op heden altijd werd aangenomen. In de vleugels van het vliegende reptiel zijn speciale vezels gevonden. Internationale wetenschappers vonden recent in Mongolië het fossiel van een pterosauriër. Deze prehistorische reptielen waren de eerste dieren die het luchtruim kozen. Nader onderzoek naar de vleugel van het in goede staat gevonden fossiel wijst uit dat de pterosauriër qua vliegkunsten nauwelijks onderdeed voor een moderne vogel. Van de vliegende reptielen, die ongeveer 220 miljoen jaar geleden ontstonden, werd altijd gedacht dat het geen erkende vliegeniers waren.

Pooldinosauriërs gingen ondergronds

Illustratie: James Hays, Fernbank Museum

Het is een vraag die veel paleontologen al jaren bezighoudt: hoe wisten bepaalde dinosauriërs te overleven in polaire of subpolaire streken waar de temperaturen regelmatig onder het vriespunt zakten en het zonlicht schaars was? Dinosauriërs waren immers reptielen, dieren die normaal gesproken koudbloedig zijn en daarom doorgaans warmere streken bewonen. In Australië zijn wetenschappers mogelijk op het antwoord gestuit. Ze vonden een ondergronds dinosaurushol, dat in barre tijden dienst deed als schuiloord.

Gepantserde prehistorische krokodil gevonden in Brazilië

Foto: Paul Jurgens/FAPERJ

Paleontologen hebben in de Braziliaanse staat São Paolo een opmerkelijk fossiel onderzocht: een krokodil die leek op een gordeldier. De rug van de oeroude krokodil, die de toepasselijke naam Armadillosuchus arrudai heeft gekregen, was bedekt met beenplaten die ook het zachte weefsel van moderne gordeldieren beschermen tegen de grijpgrage klauwen van roofdieren. De prehistorische krokodil was ongeveer twee meter lang en woog vermoedelijk circa 120 kilogram. Het is de eerste keer dat wetenschappers een dergelijk pantser aantreffen bij een krokodilachtig dier. Het rugpantser is niet de enige rariteit die het skelet vertoont.

Mammoet leefde ook in zuidelijke contreien

Spanje
De wolharige mammoet leefde tijdens de laatste ijstijd veel zuidelijker in Europa dan tot nu toe bekend was. Dat blijkt uit de vondst van fossiele resten van vier mammoetstieren die onlangs zijn opgedolven in de buurt van Granada, de prachtige stad in het zuiden van Spanje. Dat meldde het Natuurhistorisch Museum Rotterdam donderdag. Een medewerker van het museum, Dick Mol, behoort tot een internationaal team van onderzoekers dat de fossielen heeft gevonden.

Voorouder van mensaap kwam wellicht uit Azië

Reconstructietekening: Mark A. Klingler, Carnegie Museum of Natural History

Grote tanden
Een fossiel uit Myanmar suggereert dat de voorouder van de mensaap niet in Afrika leefde, maar in Azië. Dat hebben Amerikaanse wetenschappers bekend gemaakt. De onderzoekers van het Carnegie Museum of National History in Pittsburgh kwamen tot hun conclusie na het bestuderen van de overblijfselen van een primaat die vermoedelijk 38 miljoen jaar geleden in een tropisch regenwoud leefde. Uit het fossiel met de naam Ganlea megacanina bleek dat het ging om een soort halfaap met uitzonderlijk grote voortanden. Waarschijnlijk gebruikte het dier de tanden om harde tropische vruchten te openen en zaden of noten te kraken.

Drie nieuwe dinosaurussoorten ontdekt

Wetenschappelijk belang
Drie nieuwe dinosaurussen, die bijna 100 miljoen jaar geleden op aarde voorkwamen, zijn ontdekt in de Australische staat Queensland. Paleontologen zijn razend enthousiast over de vondsten. De premier van Queensland, Anna Bligh, maakte de ontdekking bekend. Ze zei dat dit een wetenschappelijk doorbraak is die meer licht zal werpen op het leven in prehistorisch Australië.

Prehistorische megaroofvis werpt licht op de evolutie van piranha’s

Foto: Wikimedia Commons

Piranha’s staan algemeen bekend als kleine, maar uiterst vraatzuchtige roofvissen. Met hun vlijmscherpe tanden kunnen ze in groepsverband het karkas van een capibara in minder dan een uur tijd tot op het bot kaalvreten. Maar acht tot tien miljoen jaar geleden huisden in Zuid-Amerikaanse wateren monsterlijke varianten op dit moderne ontwerp. Piranha’s van ruim een meter lang stroopten destijds de rivieren af op zoek naar prooidieren.

Twee nieuwe prehistorische olifantensoorten ontdekt

David en Goliath
Twee paleontologische onderzoeksteams, actief op twee verschillende continenten, hebben de fossiele resten van twee voorhistorische olifanten uitgespit. Niet alleen de leefwereld van beide dieren lag ver uit elkaar, maar ook qua uiterlijk verschilden de twee dieren hemelsbreed van elkaar. De nog naamloze olifant die in Indonesië werd opgegraven, was namelijk een ware reus. Het dier was met een schofthoogte van vier meter zelfs nog groter dan de Afrikaanse olifant, de reus van de uitgestrekte savannen.