Het Beest van Gévaudan

Dood en verderf
In de jaren zestig van de achttiende eeuw werd de Franse streek Gévaudan (gelegen in het departement Lozère) geteisterd door een uiterst moorddadig en mensenetend wezen dat in de Franse geschiedenisboeken terecht is gekomen als La Bête du Gévaudan. Het lugubere verhaal van het Beest van de Gévaudan begon op 30 juni 1764 toen dit monster volgens de legende in de parochie van St.Etienne de Lugdares in de Vivairas zijn eerste slachtoffer opeiste. Gaandeweg veranderde dit verhaal in een steeds bloederiger epos aangezien het wezen ook verantwoordelijk werd gehouden voor de verminking van of moord op nog eens bijna honderd mensen uit deze destijds verder zo rurale en pittoresk ogende Franse landstreek.

Europese vlinders in zwaar weer door klimaatverandering

Mogelijke massaextinctie
Een verdere stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde zou slecht nieuws betekenen voor een aantal van Europa’s zeldzame en kwetsbare vlindersoorten. Dit concludeert Josef Settele, een ecoloog verbonden aan het Duitse Helmholtz Zentrum für Umweltforschung. De uitbreiding van landbouwgronden en oprukkende bebouwing hebben er al voor gezorgd dat de leefgebieden van veel vlindersoorten ernstig versnipperd zijn.

Stroperij wellicht fataal voor olifanten in Tsjaad

Laatste bastion
In landen als Kenia, Tanzania, Botswana of Zuid-Afrika gaat het al een tijd erg goed met de Afrikaanse olifant. Effectieve beschermingsmaatregelen hebben ertoe geleid dat de olifantenpopulaties zich in deze gebieden snel hersteld hebben van de massaslachting die tot en met de jaren tachtig het voortbestaan van deze soort bedreigde. Sterker, de dikhuiden doen het hier zelfs zo goed dat hun aantallen de pan uitrijzen en ze een verwoestende invloed hebben op de begroeiing in veel gebieden. Hoe anders is de situatie in andere delen van het continent.

Dinosauriërs waren gigantische leeghoofden

Beperkte hersencapaciteit
Dat de meeste dinosauriërs niet gezegend waren met een omvangrijk superbrein was al langer duidelijk. Recente 3D-scans, die uitgevoerd zijn op de schedels van Tyrannosaurus rex en andere uitgestorven superreptielen, tonen echter aan dat dinosaurushoofden, nog meer dan voorheen werd aangenomen, gevuld waren met lege ruimte. De kop van Tyrannosaurus, die alleen al 500 kg woog en bijna net zo zwaar was als een volwassen koe van gemiddeld formaat, zou nog zo’n 18 procent zwaarder zijn geweest als de open ruimtes in zijn schedel gevuld waren geweest met hersenweefsel.

Sadomasochistische weekdieren

Over het gedrag van inktvissen die de diepzee als woonstek hebben, is relatief weinig bekend. Ze zijn in het wild namelijk alleen te vinden en te bestuderen met behulp van miniduikbootjes en geavanceerde onderwatercamera’s. We weten dat er gigantische pijlinktvissen bestaan en dat octopussen ongeveer even intelligent zijn als onze trouwe viervoeter de hond. De Nederlandse wetenschapper Henk-Jan Hoving heeft echter uitgebreid onderzoek gedaan naar het voortplantingsgedrag van 10 soorten inktvissen, een onderwerp waarop de bioloog volgende week zal promoveren aan de Rijksuniversiteit Groningen. De resultaten zijn op zijn minst interessant en een tikkeltje bizar te noemen.

Röntgenstralen moeten prehistorische geheimen ontsluieren

Het is waarschijnlijk het beroemdste fossiel ter wereld: het versteende skelet van de Archaeopteryx dat in 1860 in het Beierse plaatsje Solnhofen werd gevonden, toevallig vlak nadat Charles Darwin de toenmalige wereld schokte met zijn baanbrekende evolutietheorie. Voor paleontologen vormde dit fossiel het definitieve bewijs voor het vermoeden dat vogels direct afstammen van de zogenaamde theropoden, een omvangrijke groep tweebenige roofdinosauriërs waartoe ook de legendarische Tyrannosaurus rex behoorde.

Avontuurlijk op reis

De auteur en een witte neushoorn.

De auteur en een witte neushoorn.

Geen zin in weer een vakantie vol zon, zee en strand of een paar weken uitbuiken op een camping in Zuid-Frankrijk? Dat hoeft geen probleem te zijn, want voor de avontuurlijke reiziger met een speciale interesse in natuur en exotische dieren zijn er legio mogelijkheden. Steeds meer reisorganisaties leggen zich tegenwoordig toe op speciale, vaak duurzame en ecologisch verantwoorde, natuurreizen die de klant vaak van dichtbij kennis laten maken met de natuurlijke wonderen van onze planeet.

Jaws in de problemen

Haaien zijn zonder twijfel de meest gevreesde schepsels die de moderne oceanen bevolken. Films als het legendarische epos Jaws en vele inferieure B-films hebben deze dieren veel slechte publiciteit bezorgd en afgeschilderd als vraatzuchtige menseneters. Toch vormen slechts enkele haaiensoorten een reëel gevaar voor een bevlogen zwemmer of watersporter en overlijden jaarlijks slechts enkele mensen aan de gevolgen van een haaienbeet.

Andersom hebben activiteiten van de mens daarentegen een verwoestende invloed op de wereldwijde haaienpopulatie.

Geen veilige haven voor verdwaalde ijsberen

Groenlandse ijsberen die het slachtoffer worden van afkalvende of op drift rakende ijsschotsen en per ongeluk in IJsland terechtkomen, hoeven niet op clementie te rekenen. Dit is besloten door een speciale commissie die opgericht was nadat in juni twee ijsberen de oversteek maakten en plots hun voeten aan IJslandse wal zetten. Volgens de commissie vormen de witte reuzen een te grote bedreiging voor mensen en kan hun aanwezigheid derhalve niet getolereerd worden. Het afschieten van de twee beren in juni leidde tot woede en verontwaardiging en lokte hevig protest uit van verschillende dierenrechtenorganisaties.

Lokale wegennetwerken zijn dodelijke vallen

Een verhoging van de maximumsnelheid, de aanleg van splinternieuw asfalt, allemaal paradepaardjes van populistische of opportunistische politici die de onvrede bij gefrustreerde forenzen en automobilisten over het dichtslibbende Nederlandse wegennetwerk weg moeten nemen. De wilde dieren die ons bescheiden kikkerlandje nog bevolken, zullen echter niet zo blij zijn met deze voornemens. Uit recent onderzoek van de Wageningen Universiteit blijkt namelijk dat met name zoogdieren en amfibieën nu al massaal het loodje leggen langs onze vaderlandse autowegen.