Nederlanders vooral bezorgd over toekomst grote zoogdieren

Foto’s: André Bärtschi / WWF-Canon (spin), David Lawson / WWF-UK (tijgerwelp).

Biodiversiteit onder druk
De biodiversiteit op aarde staat vandaag de dag ernstig onder druk. Dagelijks zakken zeldzame dieren en planten verder weg in het moeras van exterminatie. Maar gelukkig zijn er organisaties en burgers die deze afkalving van de wereldwijde soortenrijkdom een halt trachten toe te roepen. Het Wereld Natuur Fonds, dat 2010 onlangs doopte tot het Jaar van de Biodiversiteit, wilde met behulp van een steekproef wel eens toetsen hoe betrokken Nederlanders zijn bij natuurbescherming. Welke dieren moeten zeker gered worden? En zijn er ook dieren of planten die men liever kwijt dan rijk is? De conclusie: de meeste Nederlanders vinden dat geen enkele planten- of diersoort mag uitsterven. Maar als er dan toch een soort moet verdwijnen, laat het dan de mug zijn. Bijna een kwart van de Nederlanders is dit insect liever kwijt dan rijk. Ook horzels, mieren, ratten en andere ‘enge’ dieren zijn verre van populair. Van de planten kan men de brandnetel missen als kiespijn. Grote zoogdieren, met name de tijger, mogen juist niet uitsterven en behoren volgens de meeste landgenoten tot de schatten der aarde. Opmerkelijk is dat vooral vrouwen zeer begaan zijn met het lot van onze naaste verwanten, de mensapen. De spin is daarentegen bijzonder ongeliefd en mag van 6,2 procent van de vrouwelijke respondenten verdwijnen. Ook het lot van veel diersoorten met een slechte reputatie, zoals haaien en slangen, laat opvallend veel mensen redelijk koud. Zelf heb ik altijd moeite om dit te volgen, maar dat komt waarschijnlijk omdat slangen en haaien bij mij altijd gevoelens van diepe fascinatie hebben opgeroepen, juist omdat ze door veel mensen met onbegrip en domme vooroordelen worden overladen. Als je namelijk door alle duistere mythen en griezelverhalen heen prikt, zie je prachtige, fantastisch aan hun omgeving aangepaste roofdieren die een belangrijke functie in de natuurlijke orde vervullen. Ook is de gemiddelde Nederlander gevraagd naar de oorzaak van het uitsterven van soorten. Die wordt vooral gezocht in het verdwijnen van het leefgebied van dieren en planten. Daarnaast worden overbevissing en jacht vaak genoemd. Waar vrouwen klimaatverandering vaak als reden voor het uitsterven van soorten noemen, denken mannen eerder dat dit een natuurlijk proces is. Het aantal zoogdieren is de afgelopen veertig jaar wereldwijd met 19 procent afgenomen. In bepaalde gebieden in Latijns-Amerika is het aantal diersoorten zelfs met 76 procent gedaald.

Wankel evenwicht
Voor wetenschappers zijn dit soort bevindingen aanleiding om te zeggen dat het uitsterven van soorten op dit moment honderd tot misschien zelfs duizend keer sneller gaat dan voor de komst van de mens. Je zou het misschien niet direct denken, maar ook impopulaire dieren als spinnen, muggen en ratten zijn wel degelijk van vitaal belang. Ratten dienen als hoofdvoedsel voor veel roofvogels en uilen, terwijl spinnen uitstekende, biologische insectenverdelgers zijn. Ook de mug heeft bestaansrecht, omdat het insect en zijn larven, juist door hun grote volumes, het basisvoedsel van vissen, kikkers en zwaluwen vormen. Brandnetels zijn belangrijk omdat vlindersoorten als de dagpauwoog en kleine vos hun eitjes enkel op deze plant leggen. Elk ecosysteem is namelijk een zorgvuldig opgebouwde piramide die bestaat uit verschillende, zeer delicate bouwstenen. Haal je een bouwsteen permanent weg, dan verzwakt de structuur van het gebouw. Het weghalen van meerdere bouwstenen zal uiteindelijk leiden tot instorting en het verdwijnen van soorten. Om het belang van het behoud van biodiversiteit onder de aandacht te brengen van het Nederlandse publiek, vertelt het WNF vanaf vandaag verhalen over een levende aarde. De verhalen gaan over ontbossing, overbevissing en dieren in het nauw, waarbij bijzondere aandacht uitgaat naar de tijger. Een overzichtje van de resultaten.

Welke dieren moeten absoluut behouden blijven?
1. Tijger (23,5 procent)
2. Olifant (20 procent)
3. (Mens)aap (17,5 procent)

Welke soorten zouden gemist kunnen worden?
1. Geen enkele dier- of plantensoort (31,5 procent)
2. Mug (22,6 procent)
3. Overige insecten: vlieg, mier, oorwurm, vlo, horzel (13,8 procent)

Lees ook:Leonardo DiCaprio zet zich in voor de tijger
Lees ook:Kinderen brullen voor de tijger
Lees ook:Superratten duiken op in Groot-Brittannië
Lees ook:Twintig procent van alle gewervelde dieren bedreigd
Lees ook:Veel Nederlanders bezorgd over gevolgen overbevissing