Oog in oog met de zwarte mamba

Gevreesd

BlackmambaheadDe zwarte mamba (Dendroaspis polylepis) behoort zonder twijfel tot de meest gevreesde dieren op aarde. De dagactieve slang is het middelpunt van veel sterke verhalen en wordt door veel mensen beschouwd als een brenger van dood en verderf. Hoewel de grootste gifslang van Afrika en de op een na grootste ter wereld door haar formaat (volwassen exemplaren kunnen drie tot ruim vier meter lang worden), snelheid, beweeglijkheid en krachtige gif zeker een imposante en intimiderende verschijning is, vormt het dier lang niet zo’n groot gevaar voor mensen als zijn reputatie doet vermoeden. De agressiviteit van de zwarte mamba wordt bijvoorbeeld vaak overdreven. Als de reptielen in het nauw worden gedreven kunnen ze erg vinnig uit de hoek komen, maar de van nature schuwe slangen zullen in eerste instantie altijd proberen te vluchten en laten mensen zelden dicht in hun buurt komen. Verhalen over zwarte mamba’s die mensen actief achtervolgen horen dan ook thuis in het rijk der fabelen.

Biologie en ecologie

De naam zwarte mamba slaat niet op de lichaamskleur van de soort, want die is bruin, kaki of grijs. De binnenzijde van de bek is echter wel (blauw)zwart en wordt getoond als een zwarte mamba zich bedreigd voelt. Het dieet van de zowel in bomen als op de grond jagende zwarte mamba bestaat vooral uit kleine zoogdieren en vogels. Het is een eierleggende soort die haar broedsels (meestal tussen de twaalf en twintig eieren) meestal legt in ondergrondse nestkamers. In het voortplantingsseizoen gaan mannetjes ook geregeld gevechten met elkaar aan. Daarbij gebruiken de mannetjesmamba’s hun giftanden niet, maar richten ze hun lichaam op en proberen ze (net als bij de adderdans in onze contreien) de tegenstander naar de grond te drukken. De winnaar verwerft het recht om het vrouwtje het hof te maken. Zonder de tijdige toediening van antiserum is een beet van de zwarte mamba vrijwel altijd dodelijk. Het neuro- en cardiotoxische gif werkt bovendien snel en zorgt ervoor dat een volwassen mens al een kleine 45 minuten na de beet het bewustzijn kan verliezen.

Prachtslang

blackmambaOndanks het potentiële gevaar dat van deze soort kan uitgaan, was het een genot om tijdens mijn recente reis naar Zuid-Afrika meermaals oog in oog te komen met de gevreesde, maar o zo mooie zwarte mamba. Het is echt een slang met karakter die door haar formaat en gracieuze manier van voortbewegen ongelooflijk veel indruk maakt. Naast de prachtexemplaren die al jaren een permanent thuis hebben in het Kinyonga Reptile Centre, heb ik ook een paar wilde exemplaren gezien, vooral tijdens call-outs waarbij we zwarte mamba’s bij een lodge of woning moesten wegvangen. In zo’n geval worden de dieren direct of in een iets later stadium (dat hangt van de gezondheidstoestand van het dier af) elders, meestal een stukje verder weg van de beschaving, weer vrijgelaten.

Lees ook:Slangengif als nieuwste pijnstiller
Lees ook:Groene slangenpracht
Lees ook:Man beweert immuun te zijn voor slangengif
Lees ook:Capibara’s geboren in Artis
Lees ook:Moederbeer doorzoekt afvalbakken

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.