Categorie: "Natuur in Nederland"

Kerkuilen eten ook veldkrekels

Foto: André Eijkenaar, Wikimedia Commons

Kerkuil1-300x218De Zoogdiervereniging in Nijmegen verzamelt al tientallen jaren braakballen van voornamelijk kerkuilen, voor onderzoek naar de verspreiding van muizen en spitsmuizen in Nederland. Verreweg het grootste gedeelte van de prooien bestaat uit kleine zoogdieren, vaak aangevuld met enkele vogels, kikkers of insecten. De zespotige prooidieren zijn dan meestal mei- of mestkevers. Maar in 2016 zijn ook voor het eerst resten van de in Nederland inmiddels vrij zeldzame veldkrekel in braakballen van kerkuilen aangetroffen. Tussen de resten van plaatselijke muizen zoals de huisspitsmuis en de bosmuis troffen onderzoekers de koppen van twee veldkrekels aan.

Paddentrek komt op gang door nat en zacht weer

Paddenamplex2016Hoewel het weer momenteel eerder aan de herfst dan aan het voorjaar doet denken, is de jaarlijkse paddentrek op veel plekken toch al enigszins op gang gekomen. Op zich is dat ook niet zo vreemd, want een combinatie van zachte nachttemperaturen en regen is meestal het signaal voor de dieren om uit hun winterrust te komen en de tocht naar hun voortplantingswateren te maken. In het door wegen doorsneden Nederland kan de massale trek plaatselijk resulteren in massa’s overreden dieren.

Platte wielwebspin uitgeroepen tot spin van het jaar

Foto: Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

87274_w844_r844-475_b6199cbDe platte wielwebspin (Nuctenea umbratica) is door de Europese Arachnologische Vereniging uitgeroepen tot de spin van 2017. Hiermee neemt het beestje de plaats van de kegelspin in. De platte wielwebspin is een vrij algemene soort en behoort, net als bijvoorbeeld de kruisspin, tot de grote groep van wielwebspinnen. Toch kennen maar weinig mensen de platte wielwebspin omdat het vooral een nachtdier is. Overdag houdt de spin zich het liefst verborgen in spleten onder raamkozijnen of schuttingen. Het lijf van de spin is wat afgeplat, zodat het beestje bij onraad gemakkelijk weg kan kruipen. Gedurende de dag verbindt de spin zich met een signaaldraad met het midden van zijn web. ‘s Nachts zit de spin gewoon in het web.

Wilde kat doodgereden in Zuid-Limburg

Foto: Zoogdiervereniging

8aac0ba9-51db-49bd-aa49-2197d2351844Afgelopen woensdag is in de buurt van de Zuid-Limburgse plaats Nijswiller een wilde kat doodgereden. Het dier werd aangetroffen door Olaf op den Kamp (Natuurhistorisch Genootschap), Anke Brouns (Ark Natuurontwikkeling) en Ruud Foppen. De combinatie van een dikke, geringde staart, en zwarte voetzolen wijst erop dat het niet om een verwilderde huiskat, maar om een echte wilde kat (Felis sylvestris) gaat. In theorie is het nog mogelijk dat het dode dier een cyperse huiskat is. Alle uiterlijke kenmerken wijzen richting wilde kat, maar alleen genetisch onderzoek kan met honderd procent zekerheid uitwijzen of het om een echte Europese wilde kat gaat. Na de onfortuinlijke vondst is de dode kat later op de dag afgeleverd bij de Zoogdiervereniging in Nijmegen.

Steenmarter veroorzaakt stroomstoring in Groningen

Foto: Stanislaw Szydlo, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

Martes_foina_kunaEen steenmarter heeft in de nacht van donderdag op vrijdag een stroomstoring veroorzaakt in Groningen. Het dier was in het transformatorstation terechtgekomen en veroorzaakte met zijn knabbelgedrag kortsluiting. Hierdoor viel de stroom in de wijde omtrek van het transformatorhuis uit. Door de storing, die even na vier uur in de nacht ontstond, kwamen ruim 27.000 huishoudens en bedrijven zonder stroom te zitten.

Fraaie lentedag lokt eerste adder naar buiten

16716213_1431577320205916_5860057395070295259_o

Waar ik al stiekem een beetje op had gehoopt, werd gisteren werkelijkheid: het fraaie lentetemperatuur en weldadige middagzon lokte in NP de Meinweg de eerste adder van het nieuwe seizoen uit haar winterverblijf. Opvallend genoeg was het een vrouwtje. Normaal gesproken komen de mannen het eerst uit hun winterverblijven en volgen de dames pas een paar weken later. Het dier was na enkele maanden vasten niet bepaald vet, maar ook weer niet zo mager dat haar toestand zorgwekkend te noemen valt. Het mooie aan het vroege voorjaar vind ik altijd dat de adders in deze periode nog erg benaderbaar zijn. Ze hebben elke zonnestraal hard nodig om weer op bedrijfstemperatuur te komen en vluchten veel minder snel dan in het late voorjaar of de zomer. Natuurervaringen zoals die van gisteren koester ik dan ook altijd: een deel van de middag doorbrengen op minder dan een meter afstand van een adder die ontspannen ligt te zonnen bovenin een heidestruik en af en toe de omgeving afspeurt met haar uitermate gevoelige tong.

Graafmachine vernielt 57 jaar oude dassenburcht

Foto: Peter Trimming, Wikimedia Commons/CC BY 2.0

'Honey'_the_badgerEen graafmachine heeft dinsdag een bekende dassenburcht aan de zuidrand in Maastricht vernield. Het bouwwerk was al sinds 1960 bewoond. De actie vond plaats bij onderhoud dat werd uitgevoerd in opdracht van het waterschap. De machinist zag de begroeide dassenburcht over het hoofd, zegt een woordvoerder van het waterschap. Onderzocht wordt of de machinist wel goed was geïnformeerd over het bestaan van de burcht. Of de dieren die in de burcht zaten het overleefd hebben, is niet nog niet duidelijk. De werkzaamheden zijn voorlopig stilgelegd, terwijl de dassenburcht de komende dagen ook goed in de gaten zal worden gehouden.

Herpetologische voorjaarskriebels

AdderkopHet heeft er alle schijn van dat de greep van Koning Winter op het weerbeeld de komende week gaat verslappen. Of het gaat om een tijdelijke opleving of definitieve aankondiging van de lente moeten we nog even afwachten, maar als herpetoloog begint het bij vooruitzichten van 13 graden en zon rond deze tijd van het jaar toch altijd te kriebelen. Het is natuurlijk de vraag of enkele warmere, deels zonovergoten dagen voor de reptielen en amfibieën al voldoende aanleiding zijn om uit hun winterverblijven tevoorschijn te komen, maar de hoop is aanwezig. De adder (Vipera berus), toch mijn favoriete diersoort op Nederlandse bodem, heb ik bijvoorbeeld al sinds september van vorig jaar niet meer gezien.

Nestelende zeearenden in Groningen

266px-Seeadler-flugFoto: Uclax, Wikimedia Commons/publiek domein

In het Groninger deel van het Hunzedal, rond het Zuidlaardermeer, leeft al enkele jaren een paartje jonge zeearenden. Goed nieuws is dat de zeearenden inmiddels de volwassen leeftijd hebben bereikt en inmiddels hun eerste nest aan het bouwen zijn. Het nest bevindt zich in een natuurgebied van Het Groninger Landschap dat niet toegankelijk is voor publiek. Hier vinden de grote roofvogels voldoende rust. Het Groninger Landschap heeft maatregelen getroffen om verstoring van de zeearenden te voorkomen.

Nieuwe vindplaatsen van zeldzame vermiljoenkever in Nederland

Cucujus_cinnaberinus_sideIn 2012 werd de vermiljoenkever (Cucujus cinnaberinus)  voor het eerst aangetroffen in Nederland. Na veel inventarisaties is deze bijzondere soort inmiddels bekend van aardig wat populaties. Door de strikte bescherming zullen veel terreinbeheerders nu rekening moeten gaan houden met deze fraaie kever. Hoewel de soort in Midden-Europa al langer bezig is aan een opmars, is de aanwezigheid in ons land toch wel verrassend omdat het gaat om een tamelijk warmteminnende soort. Waarschijnlijk heeft de uitbreiding te maken met klimaatfactoren en het meer beschikbaar komen van dood hout in onze bosgebieden. De vermiljoenkever leeft namelijk vrijwel permanent achter de schors van net gestorven bomen. Als broedboom kunnen verschillende boomsoorten gebruikt worden. In ons land zijn met name de populier en zomereik in trek. Naast dood hout stellen de vermiljoenkevers ook een hoge vochtigheidsgraad erg op prijs.