Categorie: "Natuur en wetenschap"

Blauwe vinvis keert terug naar de kusten van Alaska en Canada

Foto: NOAA
De terugkeer van blauwe vinvissen voor de kusten van Canada en Alaska zou kunnen betekenen dat de dieren een eeuwenoud trekpatroon in ere hebben hersteld. Met een maximumlengte van 32 meter en een gewicht van rond de 150 ton, is de blauwe vinvis veruit het grootste dier ter wereld. De vinvispopulatie werd in de hoogtijdagen van de commerciële walvisvaart, tussen 1908 en 1965, sterk gedecimeerd.

Een op de acht vogelsoorten met uitsterven bedreigd

Een op de acht vogelsoorten in de wereld wordt met uitsterven bedreigd. Voor 192 soorten, twee meer dan in 2008, heeft de situatie kritieke proporties aangenomen. Dat wijst de jaarlijkse Rode Lijst van de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN uit, die donderdag is gepubliceerd. Op de lijst staan 1227 met uitsterven bedreigde soorten. Een van de vogels die binnen afzienbare tijd dreigt te verdwijnen, is een felgekleurde kolibrie die alleen in Colombia voorkomt en pas in 2005 voor het eerst werd waargenomen.

De giraffe en het raadsel van de lange nek

De evolutionaire theorieën die doorgaans van stal woorden gehaald om de lange nek van de giraffe te verklaren, kloppen niet. Dat is de conclusie die wetenschappers uit Zuid-Afrika en de Verenigde Staten trekken. Momenteel zijn er verschillende hypothesen in trek die het ontstaan van de lange giraffenhals verklaren. Sommige onderzoekers geloven dat de dieren gemakkelijker bladeren van bomen kunnen plukken dankzij hun lange nek. Andere geleerden gaan ervan uit dat het postuur van de giraffe het resultaat is van seksuele selectie.

Grootste Mongoolse gazellenkudde aller tijden waargenomen

Record
Amerikaanse biologen hebben in Mongolië een recordaantal Mongoolse gazellen waargenomen. Ze zagen hoe meer dan een kwart miljoen van de dieren zich verzamelden op een grote vlakte. De onderzoekers van de Universiteit van Massachusetts hadden enkele gazellen uitgerust met een GPS-halsband om hun bewegingen te volgen. Die dieren leidden hen in september 2007 naar een vlakte in het oosten van Mongolië, waar de massale bijeenkomst van gazellen plaatsvond. De wetenschappers hebben hun bevindingen nu gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Oryx.

Gorilla’s slimmer dan gedacht

Geen domoren
Gorilla’s staan eigenlijk als sinds jaar en dag bekend als de dommekrachten onder de mensapen: groot, sterk, imponerend en vertederend, maar uitgerust met beduidend minder grijze hersencellen dan chimpansees en orang-oetans. Het bewijs voor de intellectuele superioriteit van deze mensapen zou het gebruik van werktuigen zijn. Gorilla’s gebruiken als enige mensapen geen zelf geconstrueerde werktuigen, het bewijs van hun geestelijke achtergesteldheid. Nieuw onderzoek haalt dit beeld echter keihard onderuit.

Prehistorische reuzenvogel naar Kerkrade

De grootste roofvogel die ooit het aardse luchtruim heeft bevolkt, strijkt binnenkort neer in Kerkrade. Nou ja, in zekere zin dan. Preparateur Michel van Leeuwen legt voor de Zuid-Limburgse dierentuin GaiaPark Kerkrade Zoo momenteel namelijk de laatste hand aan een schaalmodel van de prehistorische supervogel Argentavis magnificens. Deze dieren leefden circa zes miljoen jaar geleden. De vogels konden een spanwijdte van om en nabij de acht meter bereiken.

Stranddrukte stoort vogels

Broedvogels aan de Nederlandse kust maken mede dankzij het zonnige voorjaar moeilijke tijden door. Door de drukte aan de diverse vaderlandse stranden worden de dieren tijdens het broeden gestoord. Het tekent de noodzaak om langs de kust meer natuurreservaten of stille stranden aan te leggen waar de vogels ongestoord hun gang kunnen gaan. Die mening is onderzoeker Rutger Engelbertink van de Wageningen Universiteit toegedaan.

Grote roofvissen hebben het moeilijk in de Caraïben

Een gezond koraalrif kan, net als elk ander ecosysteem, niet zonder roofdieren die aan de top van de voedselketen staan. Haaien en barracuda’s zijn de aangewezen vissen om deze taak op zich te nemen. In de Caribische wateren loopt de roofvissenstand echter in een schrikbarend snel tempo terug. Met name in de buurt van drukbevolkte kustplaatsen zijn roofvissen als de tijgerhaai, stierhaai, blauwe haai en snapper nagenoeg verdwenen. Volgens Phillip Kramer, directeur van de Caribische afdeling van Nature Conservancy, kan dit desastreuze gevolgen hebben voor de gezondheid van de plaatselijke koraalriffen:

Kookkennis essentieel voor de menselijke evolutie

Ontdekking van de kookkunst
De mens heeft in het verre verleden afstand genomen van de apen, doordat hij leerde koken. Voedsel bereiden werd mogelijk nadat de mens het vuur had ontdekt en zo in de gelegenheid was gekomen om te koken. Deze doorbraak heeft een fundamentele verandering van de anatomie van de mens en zijn hersenen tot gevolg gehad.

Nieuwe visie
Hoogleraar biologische antropologie Richard Wrangham van de Universiteit van Harvard (Verenigde Staten) heeft wetenschappers over de hele wereld verrast met deze nieuwe kijk op het ontstaan van de mens. Maandag verschijnt bij uitgeverij Nieuw Amsterdam zijn boek Koken – over de oorsprong van de mens, waarin hij zijn theorie uiteen zet. Wrangham was een student van Jane Goodall, die wereldberoemd is geworden met haar chimpansee-onderzoek in Kenia en Tanzania. Wrangham bestudeert het gedrag van chimpansees in Oeganda. Hij heeft meermalen een periode als aap onder de apen geleefd.

Meer dan tweehonderd nieuwe amfibieën ontdekt op Madagaskar

Foto: Franco Andreone

Dat het Afrikaanse eiland Madagaskar een biologische schatkamer is, was al langer bekend. Een internationaal wetenschapsteam vond maar liefst 221 nieuwe amfibieënsoorten op het eiland, een verdubbeling van het oorspronkelijke bestand. Het onderzoek laat zien dat er wereldwijd veel meer amfibieën zijn dan we in onze stoutste dromen kunnen vermoeden.