Categorie: "Musea en tentoonstellingen"

Duitse groeve levert opnieuw spectaculaire fossielenoogst op

Foto: Onderzoeksinstituut Senckenberg

De steengroeve bij het Duitse dorp Messel, nabij Darmstadt en circa twintig kilometer verwijderd van Frankfurt am Main, heeft opnieuw een aantal prehistorische geheimen prijsgegeven. Paleontologen troffen goed gepreserveerde fossielen van onder meer een prehistorisch knaagdier (zie foto), een wezelachtige, een glimmende kever, een voorhistorisch gilamonster (een giftige woestijnhagedis) en een bij aan. Jaarlijkse opgravingen van het Onderzoeksinstituut Senckenberg hebben in de loop der jaren al geleid tot de ontdekking van talrijke knaagdieren, hoefdieren, roofdieren, reptielen en insecten die hier in het Eoceen (circa 55.8-34 miljoen jaar geleden) leefden. Toentertijd was de groeve van Messel- die op de Werelderfgoedlijst vermeld staat als de beste en rijkste fossielenvindplaats ter wereld- een vulkanisch meer dat omringd werd door weelderige oerbossen.

Pterosauriërs waren bekwame vliegers

Pterosauriërs, vliegende reptielen die 65 miljoen jaar geleden zijn uitgestorven, blijken betere vliegers te zijn geweest dan tot op heden altijd werd aangenomen. In de vleugels van het vliegende reptiel zijn speciale vezels gevonden. Internationale wetenschappers vonden recent in Mongolië het fossiel van een pterosauriër. Deze prehistorische reptielen waren de eerste dieren die het luchtruim kozen. Nader onderzoek naar de vleugel van het in goede staat gevonden fossiel wijst uit dat de pterosauriër qua vliegkunsten nauwelijks onderdeed voor een moderne vogel. Van de vliegende reptielen, die ongeveer 220 miljoen jaar geleden ontstonden, werd altijd gedacht dat het geen erkende vliegeniers waren.

Pooldinosauriërs gingen ondergronds

Illustratie: James Hays, Fernbank Museum

Het is een vraag die veel paleontologen al jaren bezighoudt: hoe wisten bepaalde dinosauriërs te overleven in polaire of subpolaire streken waar de temperaturen regelmatig onder het vriespunt zakten en het zonlicht schaars was? Dinosauriërs waren immers reptielen, dieren die normaal gesproken koudbloedig zijn en daarom doorgaans warmere streken bewonen. In Australië zijn wetenschappers mogelijk op het antwoord gestuit. Ze vonden een ondergronds dinosaurushol, dat in barre tijden dienst deed als schuiloord.

Voorouder van mensaap kwam wellicht uit Azië

Reconstructietekening: Mark A. Klingler, Carnegie Museum of Natural History

Grote tanden
Een fossiel uit Myanmar suggereert dat de voorouder van de mensaap niet in Afrika leefde, maar in Azië. Dat hebben Amerikaanse wetenschappers bekend gemaakt. De onderzoekers van het Carnegie Museum of National History in Pittsburgh kwamen tot hun conclusie na het bestuderen van de overblijfselen van een primaat die vermoedelijk 38 miljoen jaar geleden in een tropisch regenwoud leefde. Uit het fossiel met de naam Ganlea megacanina bleek dat het ging om een soort halfaap met uitzonderlijk grote voortanden. Waarschijnlijk gebruikte het dier de tanden om harde tropische vruchten te openen en zaden of noten te kraken.

Drie nieuwe dinosaurussoorten ontdekt

Wetenschappelijk belang
Drie nieuwe dinosaurussen, die bijna 100 miljoen jaar geleden op aarde voorkwamen, zijn ontdekt in de Australische staat Queensland. Paleontologen zijn razend enthousiast over de vondsten. De premier van Queensland, Anna Bligh, maakte de ontdekking bekend. Ze zei dat dit een wetenschappelijk doorbraak is die meer licht zal werpen op het leven in prehistorisch Australië.

Prehistorische megaroofvis werpt licht op de evolutie van piranha’s

Foto: Wikimedia Commons

Piranha’s staan algemeen bekend als kleine, maar uiterst vraatzuchtige roofvissen. Met hun vlijmscherpe tanden kunnen ze in groepsverband het karkas van een capibara in minder dan een uur tijd tot op het bot kaalvreten. Maar acht tot tien miljoen jaar geleden huisden in Zuid-Amerikaanse wateren monsterlijke varianten op dit moderne ontwerp. Piranha’s van ruim een meter lang stroopten destijds de rivieren af op zoek naar prooidieren.

Lange nek van plantenetende reuzen stond overeind

De houding van sauropoden, de langste plantenetende dinosauriërs die ooit geleefd hebben, was mogelijk compleet anders dan tot op heden werd aangenomen. Dat melden Engelse wetenschappers woensdag. Mike Taylor, onderzoeker aan de Universiteit van Portsmouth, deed uitgebreid onderzoek naar tien levende diersoorten met een rugwervel om zo de natuurlijke houding van deze oerreuzen te achterhalen. Hij richtte zich onder meer op de Diplodocus, een van de grootste en bekendste plantenetende dinosauriërs.

Nieuwe ‘missing link’ in de menselijke evolutie gevonden?

Foto: PLoS ONE
Een 47 miljoen jaar oud primatenskelet, dat momenteel in New York getoond wordt, zorgt voor veel opwinding in de wetenschappelijke wereld. Het schepsel zou volgens sommige wetenschappers een nauwe verwant kunnen zijn van de gezamenlijke voorouders van mensen en mensapen. De wetenschappers hopen door het onderzoeken van het fossiel meer inzicht in de vroege evolutie van primaten te krijgen. Het fossiel met de bijnaam Ida is in de jaren tachtig gevonden in de buurt van de Duitse plaats Darmstadt.

Prehistorische reuzenvogel naar Kerkrade

De grootste roofvogel die ooit het aardse luchtruim heeft bevolkt, strijkt binnenkort neer in Kerkrade. Nou ja, in zekere zin dan. Preparateur Michel van Leeuwen legt voor de Zuid-Limburgse dierentuin GaiaPark Kerkrade Zoo momenteel namelijk de laatste hand aan een schaalmodel van de prehistorische supervogel Argentavis magnificens. Deze dieren leefden circa zes miljoen jaar geleden. De vogels konden een spanwijdte van om en nabij de acht meter bereiken.

Mosasaurusschedel tijdelijk terug in Maastricht

De mosasaurusschedel die in de jaren zeventig van de achttiende eeuw in de ondergrondse kalksteengroeves van de St.Pietersberg in Maastricht werd gevonden, komt voor even terug naar de Limburgse hoofdstad. Het beroemde fossiel wordt de belangrijkste publiekstrekker van de expositie Darwin, Cuvier et le Grand Animal de Maestricht, die vanaf 8 maart 2009 in het Natuurhistorisch Museum Maastricht te zien zal zijn.