Categorie: "Ecologie"

Bijvoeren van vogels kan evolutie beïnvloeden

Foto: Jakub Stančo

Kortere route
Het lijkt een onbetekenende daad: het bijvoeren van vogels die in de winter moeite hebben om hun dagelijkse maaltijd bij elkaar te scharrelen. Toch kan deze akte van barmhartigheid grote veranderingen tot gevolg hebben. Sterker, je kunt er in sommige gevallen mogelijk zelfs de evolutie van bepaalde vogelsoorten mee bepalen. Tot die conclusie komen onderzoekers van de Universiteit van Freiburg. Zij onderzoeken al geruime tijd het ontstaan van nieuwe migratieroutes bij zwartkoppen. De vogels overwinterden vroeger alleen in warme Zuid-Europese landen zoals Spanje. Maar een deel van de dieren kiest nu ook voor een kortere route in noordwestelijke richting naar Groot-Brittannië. Die vogels kunnen overleven door in tuinen en vogelhuisjes uitgestald voedsel te eten.

Nieuwe soort
Opvallend genoeg vertoonden twee buurgroepen, die elk een andere migratieroute volgen, al grote uiterlijke en gedragsmatige verschillen.

Herkomst haaienvinnen getraceerd

Foto: Mahmood Shivji

Haaienpopulaties staan wereldwijd onder grote druk. Vooral de enorme vraag naar haaienvinnen, die gepaard gaat met de economische opmars van het Verre Oosten, pakt rampzalig uit en heeft veel soorten al op de rand van extinctie gebracht. Nationale regeringen en natuurorganisaties kunnen doorgaans weinig tegen deze praktijken ondernemen. Ze weten namelijk meestal niet waar de gevangen vinnen vanaf komen. Maar dit gaat in de nabije toekomst mogelijk veranderen. DNA-onderzoek heeft namelijk voor het eerst uitkomst geboden bij het traceren van een op de vismarkt van Hong Kong buitgemaakte partij haaienvinnen.

Zeehondencrèche Pieterburen puilt uit

De Zeehondencrèche in Pieterburen zit momenteel overvol. De crèche heeft op het moment 110 zieke zeehonden binnen de poorten. Voor deze tijd van het jaar is een aantal van vijftig gebruikelijk. Crèche-eigenaar Lenie ’t Hart sluit niet uit dat er te weinig voedsel in zee is voor de zeehonden, waardoor ze meer moeten zwemmen en oververmoeidheid en ondervoeding op de loer liggen. De crèche kampt naast plaatsgebrek ook met een tekort aan gespecialiseerde vrijwilligers.

Zeeleeuwen en pinguïns aan de basis van nieuwe natuuratlas

De Wildlife Conservation Society en Birdlife International hebben eind vorige week de eerste natuuratlas van de Patagonische Zee uitgebracht. Het ruim driehonderd pagina’s tellende boekwerk bestaat uit gedetailleerde kaarten van dit zeer waardevolle gebied, een ecologisch kroonjuweel dat zich uitstrekt van Zuid-Brazilië tot aan het zuidelijkste puntje van Chili. Het boek brengt ook de belangrijkste migratieroutes in beeld die door de verschillende diersoorten worden gevolgd. Bovendien is de atlas een intrigerend venster dat de lezer een blik gunt in de levenswijze van de vele dieren die het gebied bewonen. Het produceren van de natuuratlas was waarlijk een mammoetklus.

Natuur van slag door warme novembermaand

Door het warme weer dat Nederland deze maand in zijn greep heeft, zijn veel dieren nog niet toe aan hun winterslaap. Dieren die normaal gesproken eind november in rust zijn, scharrelen nog rond. Ze maken van de gelegenheid gebruik om extra vetreserves op te bouwen voordat ze een slaapplaats opzoeken. Volgens natuurbericht.nl is deze novembermaand uitzonderlijk zacht. De gemiddelde temperatuur is ruim drie graden hoger dan normaal. De tweede helft van november is zelfs de warmste ooit. Daardoor zijn bijvoorbeeld jonge egels en hazelmuizen nog klaarwakker.

Siberische tijger bijna uitgestorven in het wild?

De Siberische tijger: waarschijnlijk het imposantste roofdier op aarde, een wezen dat de pracht, woestheid en gratie van de wilde natuur belichaamt. Maar tegelijkertijd is het voortbestaan van de Siberische tijger in gevaar. Momenteel zouden er op de onmetelijke vlakten van oostelijk Rusland nog maar 56 exemplaren rondlopen. Dat concludeert althans de Wildlife Conservation Society. In de zestien gebieden die de WCS structureel onderzoekt, zouden zich nog maar 56 tijgers bevinden. De gebieden die door de organisatie worden uitgekamd, beslaan ongeveer achttien procent van het totale leefgebied dat in Rusland nog voor de Siberische tijger overblijft. Een rekensommetje leert ons dus dat de totale tijgerpopulatie met ongeveer veertig procent is teruggelopen. Een schokkende constatering volgens WCS-medewerker Dale Miquelle: “Deze ontnuchterende resultaten moeten ons wakker schudden. De inspanningen die nu worden gedaan om deze dieren te beschermen, gaan duidelijk niet ver genoeg. Maar we denken deze trend te kunnen omkeren indien we onmiddellijk actie ondernemen.” Niet iedereen stemt echter volmondig in met de cijfers die de WCS heeft vergaard.

Vijf voor twaalf voor bedreigde vogels in Nederland

Dieptepunt
Bijna de helft van de vogels die op de Rode Lijst van bedreigde vogelsoorten staan, verkeert in serieuze problemen. Met name met ernstig bedreigde soorten als de strandplevier, de watersnip, kemphaan en de tapuit gaat het slecht. De Nederlandse populaties van deze soorten bevinden zich op een historisch dieptepunt. Ook heide- en weidevogels hebben met veel problemen te kampen en dreigen uit het pittoreske plattelandslandsplaatje te verdwijnen. Dat blijkt uit de Vogelbalans 2009 , een rapport van SOVON, de Vereniging Vogelonderzoek Nederland die verantwoordelijk is voor de wetenschappelijk verantwoorde vogeltellingen in ons land. Sinds 1990 is de helft van alle watersnippen en strandplevieren verdwenen, terwijl van de kemphanen en draaihalzen nog maar tien procent over is als je een terugkoppeling maakt naar 1990.

Dromedarissen overspoelen Australisch dorp

Foto: AFP
Ongeveer zesduizend dromedarissen trekken de laatste weken door de bewoonde delen van de Australische Outback. De dieren zijn op zoek naar de schaarse waterbronnen en trekken zich bij hun zoektocht weinig aan van door de mens geschapen obstakels. Ze vernielen infrastructurele voorzieningen en blokkeren zelfs de landingsbaan van het kleine vliegveldje in de Australische provincieplaats Docker River. Veel mensen durven zelfs niet meer hun huizen te verlaten uit angst voor de stampeimakende dromedarissenkudde. Volgens de lokale politicus Rob Knight is er sprake van een bescheiden noodsituatie.

Duizenden nieuwe diersoorten ontdekt in de diepzee

Onderzoekers hebben de laatste negen jaar al meer dan 17.650 nieuwe diersoorten ontdekt in de onmetelijke diepzee. Dat maakten wetenschappers van de Census of Marine Life, een internationaal onderzoeksproject dat tien jaar duurt en dat in oktober volgend jaar wordt afgesloten, zondag bekend. De dieren, die nog niet eerder werden gecategoriseerd, leven in totale duisternis. Het zonlicht dringt door tot ongeveer 200 meter onder de zee- en oceaanspiegel, terwijl veel van de nieuwe diersoorten op diepten van duizenden meters leven. Het gaat vooral om ongewervelde dieren zoals garnalen, krabben, zeesterren, weekdieren en kwallen. Sommige van deze kwallen zijn ware reuzen en komen qua omvang dicht in de buurt van een kleine walvis. Opvallend is ook het gebruik van bioluminiscentie dat veel diepzeedieren aan de dag blijken te leggen.

Handtekeningenactie moet bijensterfte een halt toeroepen

Ongeveer 40.000 Nederlanders hebben de afgelopen weken een petitie ondertekend tegen bijensterfte. Een aantal bijenliefhebbers van het eerste uur zal de petitie dinsdag overhandigen aan leden van de Tweede Kamer. Volgens hen was de sterfte onder bijen in Zuid-Holland en Flevoland vorig jaar zes keer zo hoog als in andere jaren. Sommige bijenvolken zouden inmiddels zijn gehalveerd. Het gaat bijvoorbeeld om honingbijen die door imkers worden gekweekt. De verhoogde sterfte zou een aantal jaar geleden zijn ingezet. De bijendeskundigen denken dat nieuwe bestrijdingsmiddelen in de landbouw de voornaamste boosdoener zijn.