Categorie: "Ecologie"

Eerste kievitseieren van 2010 gevonden

De eerste kievitseieren van het jaar zijn dinsdag gevonden. Hidde Dijkstra uit Britsum vond het eerste Friese ei rond half tien en meldde direct per sms dat hij het ovale kostbaarheidje had aangetroffen. Het ei wordt dinsdagmiddag aangeboden aan de commissaris van de Koningin, John Jorritsma. De vinder krijgt dan van de commissaris een beloning van vijftien euro en een zilveren beeldje van een kievit. Sinds vorig jaar moeten eizoekers in Friesland hun vondst per sms melden aan de Bond Friese Vogelwachten (BFVW). Op die manier kan de bond voorkomen dat het maximum wordt overschreden. Dit jaar mogen in Friesland 5939 eieren worden geraapt. Dat zijn er bijna vijfhonderd minder dan vorig jaar. In het Utrechtse Bunschoten werd, eveneens dinsdagmorgen, het eerste kievitsei buiten Friesland aangetroffen. Buiten Friesland mogen de eieren niet daadwerkelijk worden geraapt.

Garnaal stelt wetenschap voor raadsel

Foto: NASA

Onverwachte Ontdekking
Kleine, op het eerste oog onbeduidende wezens kunnen vaak het onderwerp zijn van baanbrekende wetenschappelijke discussies. Neem een garnaal die recentelijk door een onderzoeksteam van NASA onder het Zuidpoolijs werd gevonden. Het dier werd namelijk al zwemmend aangetroffen op een plek waar wetenschappers alleen organismen dachten te vinden die met het blote oog niet waarneembaar zijn. De onderzoekers wilden weten hoe de onderkant van de Antarctische ijslaag er precies uitziet. Ze boorden daarom een gat door de ijslaag en lieten via een lange kabel een camera zakken. Omdat er zo diep onder het ijs geen enkel licht doordringt en het water er extreem koud is, had het team lage verwachtingen over de aan te treffen levensvormen. Des te groter was daarom de verrassing toen er plotseling een garnaal aan kwam zwemmen, die vervolgens uitgebreid poseerde voor de camera.

Meer bos in Nederland

De hoeveelheid bos in Nederland is in de tien jaar na 1996 toegenomen. Dat blijkt maandag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Nederland had in 2006 in totaal 3447 vierkante kilometer bos, ongeveer net zo veel als de oppervlakte van Friesland. Per inwoner is dat een reepje bos van tien bij 21 meter. In de tien jaar na 1996 is er 210 vierkante kilometer bos bijgekomen en 115 vierkante kilometer verdwenen. Bos verdwijnt doordat het wordt gekapt, bijvoorbeeld om ruimte te maken voor een bedrijventerrein. Het komt erbij door aanplant, vooral in landbouwgebieden, maar ook doordat een droog terrein bijvoorbeeld vaak dichtgroeit met bomen.

Hoop gloort voor bedreigde haaiensoorten

Foto: Ethan Daniels
Massaslachting
Er gloort wellicht weer een sprankje hoop aan de horizon voor verscheidene bedreigde haaiensoorten. Voorstellen om de zwaar beviste zeeroofdieren voor verdere vervolging te behoeden, maken een betere kans om te worden goedgekeurd dan de voorbije jaren. Na Europa zijn nu ook de Verenigde Staten bereid om hun niet geringe gewicht in de schaal te leggen. Zaterdag is in Qatar de driejaarlijkse samenkomst van CITES gestart, een orgaan dat de handel in bedreigde planten en dieren aan banden moet leggen. De komende twee weken beslissen vertegenwoordigers van 175 landen welke diersoorten meer bescherming verdienen. Er liggen onder meer voorstellen op tafel om voor acht haaiensoorten een effectiever beschermingsregime in het leven te roepen. De populariteit van haaienvinnensoep in Azië is een belangrijke oorzaak voor de teruggang van de bestanden van enkele grotere soorten. De Chinezen deinzen er ook niet voor terug om ook iconische, ernstig bedreigde soorten als de witte haai of de walvishaai te vangen. Volgens recente schattingen worden er elk jaar ruim zeventig miljoen (!) haaien gedood voor hun vinnen.

Veel Europese vlindersoorten in de problemen

Foto: bruine eikenpage
Van de bijna vijfhonderd soorten vlinders die in Europa voorkomen, wordt negen procent met uitsterven bedreigd. Nog eens tien procent geldt als kwetsbaar of zeer kwetsbaar. Dat blijkt uit de nieuwe Europese Rode Lijst voor dagvlinders, die zaterdag wordt gepresenteerd tijdens een Vlinderstudiedag in het Vlaamse Mechelen. In Europa leven in totaal 482 soorten dagvlinders, waarvan bijna een derde uitsluitend in Europa voorkomt. Ongeveer de helft van de soorten blijft op dit moment stabiel, ongeveer een derde gaat achteruit en slechts vier procent neemt in aantal toe.

‘Uitgestorven’ kikker duikt weer op

Foto: Javier Guiance/Bell Frog Conservation

Een bepaalde kikkersoort, waarvan men veronderstelde dat ze al dertig jaar was uitgestorven, is plots terug opgedoken op een stuk landbouwgrond in Australië.
De herontdekking van de prachtige kikker met gele vlekken op de buik (yellow-spotted bell frog) dateert al van 2008, maar is pas nu bekendgemaakt omdat men eerst de nodige beschermingsmaatregelen wou treffen om de soort deze keer wel met zekerheid van extinctie te vrijwaren. Luke Pearce, een natuurbeheerder, ontdekte de kikkers toevallig in de staat New South Wales toen hij eigenlijk een andere bedreigde diersoort in kaart wilde brengen.

Samburu geteisterd door overstromingen

Na overstromingen in het noorden van Kenia zijn in een nationaal park circa veertig buitenlandse toeristen, onder wie Britten, Amerikanen en Duitsers geëvacueerd. Na urenlange stortregens trad de rivier Ewaso Nyiro donderdag buiten zijn oevers, vlakbij een aantal luxe verblijven voor toeristen. De vloed trof het populaire Samburu National Park. De reizigers, die op safari in het Afrikaanse land zijn, werden volkomen verrast door het razende water en moesten in bomen of op daken klimmen.

Zwijnen werpen dit jaar wellicht een tweede keer

Agrariërs en automobilisten aller provinciën hoedt u! Wilde zwijnen gaan dit jaar mogelijk twee keer jongen. De eerste jonge biggetjes zijn weliswaar al gezien in de bossen, maar omdat het zo lang koud blijft is de kans groot dat deze diertjes de eerste maanden van hun bestaan niet overleven. In dat geval werpt een zeug vaak later in het jaar nog een tweede nest. Dat stelt de Zoogdiervereniging, die 2010 heeft uitgeroepen tot het Jaar van het Wilde Zwijn. Een biggetje in streepjesvacht blijft tot ongeveer een week na de geboorte in de ketel, zoals het zwijnennest in de volksmond wordt genoemd. Daarna moeten de nog nauwelijks behaarde beestjes aansluiting zien te vinden bij de groep.

Bar winterweer leidt tot hoge vissterfte

Voor het eerst sinds jaren beleefden we weer een ‘ouderwetse’ winter. Sneeuwval en vrieskou zorgden in januari en februari op veel dagen voor idyllische winterpanorama’s. Maar voor dieren was de barre winterkou niet altijd een onverdeeld positieve ontwikkeling. In vergelijking met andere jaren hebben bijvoorbeeld veel meer vissen deze winter het loodje gelegd. “Er zal een flink aantal jaren minder vis zijn”, zegt Marco Kraal, bioloog bij Sportvisserij Nederland. Een ontwikkeling die zijn uitwerking zal hebben op de hengelsport. “Er zijn plekken waar driekwart van de vissen dood is. In ondiep poldergebied is de schade misschien nog wel groter”, zegt Kraal.

Muggenlarven veroorzaken schade aan grasmatten

Akkerbouwers, sportverenigingen en golfbanen zouden dit jaar wel eens extra getroffen kunnen worden door problemen met de grasmat. De oorzaak: het grote aantal larven van langpootmuggen dat de winter heeft overleefd. Dat heeft De Natuurkalender vrijdag gemeld. De larven eten het gras bovengronds op, waardoor kale plekken kunnen ontstaan. De overlevingskansen van de zogeheten emelten waren deze winter goed, mede dankzij de grote hoeveelheid sneeuw. De larven gedijen goed bij vocht, waardoor de overlevingskansen onder winterse omstandigheden beter zijn dan in sneeuwloze of vorstloze winters. Een expert op het gebied van emelten, Henk Vlug van Insect Consultancy, onderzocht het aantal emelten op diverse plaatsen.