Categorie: "Ecologie"

Vis wordt schaars luxeproduct

Slecht nieuws voor iedereen die van een lekker visje houdt. Wilde vis zal over tien tot twintig jaar namelijk een schaars luxeproduct zijn. Zelfs de beroemde fish and chips worden volgens Britse wetenschappers een maaltijd die enkel de rijken onder ons nog kunnen betalen. Als we nog vis eten, zal het vooral de vis zijn uit kwekerijen die nu al garant staat voor de helft van alle vis die wereldwijd geconsumeerd wordt. De oorzaak is uiteraard overbevissing. In Groot-Brittannië is de voorraad vis sinds de late negentiende eeuw met liefst 94 procent (!) afgenomen. De Britten, ooit een machtige natie van trotse zeevaarders, vangen nu met hun moderne vloot amper de helft van wat ze destijds met hun archaïsche zeilschepen binnenhaalden. Kabeljauw wordt tegenwoordig vooral gevangen rond IJsland. Er wordt gevreesd dat zalm in de toekomst nooit meer voor de Britse kust zal worden gevangen. Het is een bedroevende constatering: we hebben één van onze voornaamste voedselreservoirs (de zee) op iets meer dan een eeuw tijd bijna tot op het bot leeggeplunderd.

Biologen pleiten voor grote woelmuisgebieden

Natuurontwikkeling
De noordse woelmuis moet een groot leefgebied krijgen, waar het beestje zich rustig kan voortplanten. De Oostvaardersplassen zouden bijvoorbeeld erg geschikt zijn als habitat voor de zeldzame muis. De noordse woelmuis heeft een bijzondere status; het (de ondersoort die we hier aantreffen) is het enige endemische zoogdier van Nederland. Maar tegelijkertijd wordt de muis direct met uitsterven bedreigd. Wouter Helmer, directeur van ARK Natuurontwikkeling, en onderzoeker Johan Thissen van de Zoogdiervereniging constateren dat de achteruitgang van de zoogdieren in Nederland tot stilstand lijkt te zijn gekomen, maar dat voor een aantal soorten meer actie nodig is om uitsterven te voorkomen.

Delen van de aarde in 2300 misschien te warm voor de mens

Grote delen van de aarde kunnen door klimaatverandering al in het jaar 2300 te warm zijn voor de mens. Dat meldden wetenschappers van onder meer de Australische University of New South Wales uit Sydney dinsdag. De onderzoekers betwijfelen of bepaalde gebieden nog leefbaar zullen zijn als de aarde in de toekomst ongeveer 7 graden Celsius warmer wordt. Volgens de rapportage zal de meerderheid van de wereldbevolking daarmee te maken krijgen.

Bruine rat schadelijkste exoot

Dieren die ergens opduiken waar ze van nature niet thuishoren: het kan vaak zorgen voor grote schade aan een ecosysteem of menselijke bouwwerken (denk aan dammen of houten gebouwen). Maar over welke invasieve diersoorten moeten we ons nu het drukst maken? Welnu, bruine ratten behoren samen met sikaherten en muskusratten blijkbaar tot de schadelijkste indringers onder de zoogdieren in Europa. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Zwitserse wetenschappers. De bruine rat is volgens de onderzoekers van de Université de Fribourg vooral een bedreiging voor kleine inheemse diersoorten, zoals vogels, knaagdieren en bepaalde waterdieren. Ook vreten de ratten vaak allerlei gewassen en etensvoorraden van mensen aan. Sikaherten zijn vooral schadelijk vanwege de schade die ze aanrichten aan bomen, terwijl muskusratten vaak dammen, irrigatiesystemen en kanalen slopen.

IUCN wijst overheden op biodiversiteitsverlies

Overheden moeten met een strategie voor de komende tien jaar het verlies aan plant- en dierensoorten een halt toeroepen. Dat stelt de IUCN donderdag. In 2002 spraken de leiders van de wereld af dat het verlies aan biodiversiteit in 2010 moest zijn afgenomen. Vorige week bleek dat dit nog niet is gelukt. Dit najaar komen de landen die het biodiversiteitsverdrag hebben ondertekend weer bij elkaar in het Japanse Nagoya om een nieuwe strategie af te spreken. Volgende week is er in Nairobi (Kenia) een voorbereidende vergadering van het Technisch en Wetenschappelijk Adviesorgaan voor de Conventie voor de Biodiversiteit (CBD).

Licht in de duisternis

Foto: Edith Widder, ORCA
Hoe kun je als organisme in de pikdonkere diepten van de oceaan, waar het zonlicht zelden doordringt, toch een bestaan opbouwen? Veel diepzeewezens hebben een effectief antwoord op deze uitdaging: bioluminescentie. De lichamen van veel diepzeebewoners genereren door chemische processen in het lichaam licht. In veel gevallen is het niet het organisme zelf dat oplicht, maar komt het licht van bacteriën die symbiotisch in het lichaam van het organisme leven. Deze bacteriën leven in speciale organen en krijgen bescherming en voedsel, in ruil voor het produceren van licht. Het zijn vooral vissen en mariene ongewervelden zoals bepaalde inktvissen, geleedpotigen of kwallen die vaak gebruik maken van bioluminescentie.

Vangst van grote exemplaren bedreigt vispopulaties

Vissers op de Noordzee moeten de grote vissen sparen en zich meer op vis van gemiddelde grootte richten. Dat stelt Fabian Mollet in een proefschrift, waarop hij vrijdag promoveert aan Wageningen Universiteit. Het sparen van grote vissen leidt tot een kleinere vangst op korte termijn, maar voorkomt dat in de toekomst de vangst dramatisch zal teruglopen, beweert Mollet in zijn proefschrift. Hij deed onderzoek naar de effecten van visserij op de evolutie van schol en tong, twee vissoorten die erg in trek zijn bij de talloze vissers die de Noordzee afstropen. Voor een vis is het niet gunstig om groot te zijn, omdat hij dan een grote kans loopt om in de visnetten verstrikt te raken.

Reusachtige beverdam zichtbaar vanuit de ruimte

Een gebouw dat zo groot is dat we het op satellietbeelden terug kunnen zien. Dat moet wel door mensenhanden gebouwd zijn. Niet altijd, zo blijkt uit Canadees onderzoek. Onderzoekers hebben in een afgelegen gebied van de Canadese staat Alberta de grootste beverdam ter wereld in kaart gebracht. De beverdam is ruim 850 meter lang en bevindt zich aan de zuidkant van het Wood Buffalo National Park. Onderzoekers van het park hebben de constructie met luchtfoto’s in kaart gebracht. De dam bestaat uit modder, stenen en bomen. De beverdam is zo groot dat de dieren waarschijnlijk in de jaren zeventig al zijn begonnen met de bouw. “Waarschijnlijk hebben er verschillende generaties bevers aan gewerkt”, verklaart Jean Thie van het onderzoeksinstituut EcoInformatics op Discovery News.

Wasberen veroveren Chicago

De economische crisis in de VS zorgt over het algemeen voor veel kommer en kwel, maar heeft tevens een positieve bijwerking. Als je tenminste een natuurliefhebber bent. Dieren heroveren steeds vaker ruimte die ze op de mens zijn kwijtgeraakt. Uit Chicago komen berichten dat wasberen de buitenwijken aan het innemen zijn. Ze hebben een grote voorkeur voor huizen die leegstaan omdat de bewoners de hypotheek van hun woning niet meer kunnen betalen. Opmerkelijk, omdat wasberen normaal gesproken een voorkeur hebben voor bossen. Aan de andere kant zijn wasberen flexibele opportunisten, diertjes die een gemakkelijke maaltijd zeker niet zullen versmaden.

Amerikaanse zeearenden afhankelijk van giftige karkassen

Ecologische verarming
Op het eerste gezicht lijkt het een bericht met een positieve strekking; na bijna uitgeroeid te zijn op de Californische Channel Islands is de Amerikaanse zeearend weer op de weg terug langs de Amerikaanse westkust. Maar er is meer aan de hand. Zeearenden eten normaal gesproken vooral vis en bepaalde soorten zeevogels zoals aalscholvers of alken. Maar deze vogels zijn amper nog aanwezig op de Channel Islands, terwijl de wateren rondom de eilanden qua ichthyologische biomassa een stuk armer geworden zijn door jarenlange overbevissing. Maar hoe valt de opmars van Amerika’s meest iconische vogel dan te verklaren? Het blijkt dat de arenden hun kostje vooral bij elkaar scharrelen door te snoepen van robben- en zeeleeuwenkarkassen, calorierijke vleeshompen die ruim voorhanden zijn op de Channel Islands.