Categorie: "Ecologie"

Witte haai mogelijk met uitsterven bedreigd

Foto: Terry Goss
800px-White_sharkImagoprobleem
Het Wereld Natuur Fonds en aanverwante natuurorganisaties hebben recentelijk terecht veel aandacht besteed aan de precaire situatie van de tijger. Maar ook een van de mariene toproofdieren gaat mogelijk een gitzwarte toekomst tegemoet. Een recent onderzoek, dat deel uitmaakt van de Census of Marine Life, heeft aangetoond dat er vermoedelijk nog maar circa 3500 witte haaien rondzwemmen in de hedendaagse wereldzeeën. De roofvissen hebben vooral last van het drukke scheepsverkeer en overbevissing. Maar waar de tijger doorgaans voldoende aandacht in woord en beeld krijgt om mensen bewust te maken van de zieltogende staat waarin veel wilde populaties verkeren, daar heeft de witte haai nog steeds last van een aloud imagoprobleem dat zeker sinds de jaren zeventig rotsvast verankerd is in de menselijke verbeelding. Sinds Spielbergs bibberepos Jaws staat de witte haai toch vooral bekend als een vileine moordenaar, een bloeddorstige menseneter die in de troebele diepten watertandend wacht op de mogelijkheid om argeloze zwemmers met zijn messcherpe tanden levend te fileren. Dat de boulevardpers daarnaast elke aanval disproportioneel uitvergroot door smeuïge foto’s van bloeddoordrenkte bijtwonden een prominent plekje op de voorpagina te gunnen, draagt ook niet bepaald bij aan een imagoverbetering van de witte haai.

Perfecte jager
In werkelijkheid is de witte haai een perfect roofdier en een cruciale spil in de ecosystemen waar hij deel van uitmaakt. Aanvallen op mensen zijn spaarzaam en lopen zelden fataal af, wat duidelijk uitwijst dat de dieren mensen zelden bewust uitkiezen als prooiobject. Het duistere imago dat de witte haai met zich meedraagt, kan er volgens veel biologen wel eens toe leiden dat de warmbloedige roofvis eerder van de aardbodem verdwijnt dan de tijger. “In Australië zijn veel haaien sinds kort uitgerust met speciale zendertjes, die een sms-bericht of e-mail doorgeven als de dieren in de buurt van de kust komen. Dergelijke proeven laten zien dat haaien en mensen het water best kunnen delen, als we maar bereid zijn om de haaien ook wat ruimte te gunnen en kiezen voor het gericht inzetten van onze technologische verworvenheden. Maar helaas zijn er ook veel mensen die minder welwillend tegenover de bescherming van witte haaien staan. Zij zien de dieren nog steeds als notoire menseneters die beter opgeruimd kunnen worden”, zegt zeebioloog Ronald O’Dor.

Bronnen: The Guardian, Treehugger.com

Schimmelinfectie zaait dood en verderf onder Amerikaanse vleermuizen

Foto: New York State Department of Environmental Conservation

025857_600x450-cb1266351968Een dodelijke schimmel heeft geleid tot de dood van tienduizenden vleermuizen in het oosten van de Verenigde Staten. Het ‘witneussyndroom’, dat huishoudt onder vleermuizen die in een diepe winterslaap verkeren, wordt veroorzaakt door een kouminnende schimmel die zich op de vleugels, snuiten en oren van de slapende dieren nestelt. De ziekte is tot nu toe aangetroffen in grotten van Vermont tot en met Tennessee. Volgens wetenschappers kan een verdere verspreiding van de schimmel desastreuze gevolgen hebben voor veel vleermuissoorten: “In de noordelijker gelegen oostelijke staten vind je niet echt grote vleermuizenkolonies. Maar in Tennessee of Texas tref je in sommige grotten wel duizenden dieren tegelijk aan. Als daar 95% van sterft, krijgen de populaties een harde klap”, verduidelijkt vleermuisexpert Alan Hicks.

Primaten verkeren wereldwijd in zwaar weer

primates-in-peril-coverOntbossing en stroperij
Bijna de helft van alle 634 primatensoorten wordt met uitsterven bedreigd door ontbossing, stroperij of de illegale handel in dierlijke producten. Dat blijkt uit een rapport dat 85 natuurbeschermers uit vele delen van de wereld, verenigd in de onder IUCN-vlag opererende Primate Specialist Group, recentelijk hebben vrijgegeven. Het verslag draagt de veelzeggende titel Primates in Peril: The World’s 25 Most Endangered Primates, 2008-2010. In 2002 ging het nog om circa 33% van alle primatensoorten. Volgens de websites van de IUCN en Conservation International staat het water veel van de hedendaagse apensoorten tot aan de lippen en dreigt gestage uitroeiing als er niet snel actie wordt ondernomen. En de geografische locatie lijkt amper een rol te spelen: apen op Madagaskar en in Zuid-Amerika hebben het even zwaar als hun Aziatische verwanten. Een goed voorbeeld van een aap die een onverbiddelijk zwaard van Damocles boven zijn hoofd heeft hangen, is de witkoplangoer (Trachypithecus p. poliocephalus).

Ongebruikelijke winterkou wordt veel dieren in Florida fataal

800px-Manatee_at_SeaWorldOok Florida, in Amerika toch bekend als de Sunshine State, heeft al een paar weken te maken met ongebruikelijk lage temperaturen. En de lage stand van het kwik heeft een negatieve invloed op veel dieren. Vooral lamantijnen (zie foto), zeeschildpadden, Amerikaanse krokodillen en tropische vissen zijn zwaar getroffen door het ongebruikelijke winterweer. Alleen al in januari werden tweehonderd dode lamantijnen aangetroffen. Een zorgelijke ontwikkeling, want de serene waterzoogdieren zijn dun gezaaid in de Caribische wateren. “Water dat gedurende een lange periode kouder is dan 20 graden Celsius, kan bij lamantijnen een soort stresssyndroom veroorzaken, waardoor de dieren zwakker en vatbaarder voor allerlei ziektes worden”, verduidelijkt Carli Segelson van het Florida Fish and Wildlife Research Institute. Ook vissen zoals jonge barracuda’s, tarpons, papegaaivissen en grombaarzen leggen massaal het loodje. Voor zeeschildpadden is de situatie wat minder precair, maar ijskoud water kan deze dieren in een comateuze toestand doen belanden.

Een zeldzame Afrikaanse jager

Foto: African Wild Dog SOS Fund

pupsHet is na de Ethiopische wolf het waarschijnlijk zeldzaamste roofdier van Afrika: de Afrikaanse wilde hond (Lycaon pictus). Bescheiden restpopulaties komen nog voor in het zuiden, oosten en westen van Afrika. Wilde honden zijn echte groepsjagers, die in staat zijn om gezamenlijk middelgrote en grote antilopen als impala’s, gnoes of koedoes naar de grond te brengen. Ze leven in roedels die sterk hiërarchisch zijn georganiseerd. Opvallend is ook de altruïstische inborst van de Afrikaanse wilde hond. Het is al meermaals waargenomen dat kreupele dieren, die zelf niet meer kunnen deelnemen aan de gezamenlijke jacht, toch hun vaste portie van de buit krijgen. Door toedoen van de mens is het leefgebied van de Afrikaanse wilde hond echter ernstig versnipperd geraakt.

Chinese tijgerpopulatie geslonken tot minder dan vijftig exemplaren

DSC_0420Het aantal wilde tijgers in China is waarschijnlijk gedaald tot het schamele aantal van maximaal vijftig exemplaren. Dat heeft de Wildlife Conservation Society maandag laten weten. Ooit leefden tijgers in grote delen van China. Volgens Xie Yan van de Wildlife Conservation Society zijn er nu nog circa tien tijgers in de zuidwestelijke provincie Yunnan, vijftien in Tibet en circa twintig in de noordwestelijke provincies Jilin en Heilongjiang. In Tibet en in het zuiden wordt de populatie nog steeds kleiner, ondanks maatregelen van de autoriteiten om de tijger te beschermen.

Wereldwaterdag vestigt aandacht op belangrijke zoetwatergebieden

800px-Lake_Chad_from_Apollo_7Het Wereld Natuur Fonds (WNF) heeft 2 februari 2010 omgedoopt tot Wereldwaterdag. Op die manier wil de organisatie meer aandacht vragen voor het belang van meren en rivieren voor de natuur en voor mensen. Zoetwatergebieden vormen een cruciale schakel in het overleven van mens en dier. Daarom richt het WNF zich al jaren op de bescherming van vitale zoetwatergebieden. Vandaag vraagt het WNF aandacht voor het Tsjaadmeer. Dit meer ligt op de grens van Tsjaad, Niger, Nigeria en Kameroen. Circa tien jaar geleden legden de eerste drie landen in een verklaring al vast dat het Tsjaadmeer van internationale betekenis is en beschermd moet worden. Recentelijk heeft ook Kameroen zich hierbij aangesloten. Dit maakt grensoverschrijdende samenwerking mogelijk, een broodnodige stap om dit meer te behouden voor toekomstige generaties. Actie is nodig, omdat door toenemend gebruik van water voor bijvoorbeeld irrigatie en toenemende droogte het meer de afgelopen tijd drastisch is geslonken.

Arctische toendra warmt sneller op dan gedacht

Tundra_coastal_vegetation_AlaskaVeranderende vegetatie
Het klimaatdebat blijft boeiend, mede doordat zowel sceptici als bezorgde wetenschappers gretig munitie aangereikt krijgen om hun tegenstanders mee te bestoken. Met de gezaaide twijfel over de gletsjertheorie leken de ontkenners tijdelijk aan de winnende hand te zijn, maar ontwikkelingen in Arctisch Noord-Amerika en Europa vertellen weer een ander verhaal. Delen van de Arctische toendra warmen namelijk sneller op en produceren meer broeikasgassen dan eerder voorspeld werd, zegt een leidende klimaatexpert. De temperatuur is in de toendragebieden van Noord-Amerika en oostelijk Rusland sinds 1970 al ruim vier graden gestegen. Professor Greg Henry van de Universiteit van British Columbia zegt dat de vegetatie inmiddels ook aan het veranderen is, waarbij lichtgekleurde grassen en moslagen steeds vaker plaats maken voor donkere struiken. In combinatie met een afname van de sneeuwbedekking zorgt de veranderde vegetatie ervoor dat het hele gebied donkerder wordt, meer zonnewarmte absorbeert en dus ook versneld opwarmt. Henry, die al sinds 1980 onafgebroken onderzoek verricht in het noordelijk poolgebied, stelt dat in die periode een ‘substantiële verandering’ is opgetreden in de plantbedekking en de broeikasuitstoot.

Boskoop in de ban van de boktor

Oost-aziatischeboktorPaniek in Boskoop nadat vorige maand in het Zuid-Hollandse plaatsje een paar levende boktorlarven werden aangetroffen. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft eerder deze week in Boskoop een bufferzone van twee kilometer ingesteld rond een boomkwekerij waar de Oost-Aziatische boktor is gevonden. Bedrijven in deze zone mogen voorlopig geen bomen verhandelen. Het insect veroorzaakt door zijn vraatzucht grote schade aan loofbomen en is daarom voor de Nederlandse natuur en tuinbouw een gevaarlijke exoot.

Dertien tijgerlanden maken afspraken over beschermingsmaatregelen

DSC_0409Dertien Aziatische landen gaan zich inzetten voor de wilde tijger. Ze hebben tijdens een conferentie in het Thaise Hua Hin afgesproken dat er een verbod komt op projecten die de leefomgeving van de tijgers bedreigen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de aanleg van wegen en bruggen. Ook willen ze een permanent verbod op de handel in tijgerhuiden. Het doel is om tegen 2022 een verdubbeling van de huidige tijgerpopulatie (circa 3500 exemplaren) te realiseren. Abhisit Vejjajiva, de minister-president van Thailand, benadrukt dat de dertien landen die tijgers binnen hun landsgrenzen hebben zich op een kruispunt bevinden: “De situatie is dermate kritiek dat dit mogelijk de laatste kans is om de tijger te redden”, verklaarde hij. De beschermingsmaatregelen zijn een initiatief van het Global Tiger Initiative, een in 2008 gesticht samenwerkingsverband tussen de Wereldbank, het Wereld Natuur Fonds en andere natuurbeschermingsorganisaties.