Categorie: "Dierengedrag"

Rupsen die plastic eten bieden mogelijk oplossing voor afvalprobleem

Foto: Current Biology

plastic-etende-rups-geeft-mogelijke-oplossing-afvalprobleemEen bescheiden rups zou wellicht een significante bijdrage kunnen leveren aan het verkleinen van onze immense plasticberg. De rups van de grote wasmot (een nachtvlinder) eet de plasticsoort polyethyleen en zet deze stof om in glycol, een goedje dat vanzelf vergaat. Het werktempo van de rupsen is bovendien ook heel aardig: honderd beestjes kunnen in twaalf uur tijd zo’n 92 milligram plastic wegwerken. De ontdekking werd min of meer toevallig gedaan door Spaanse en Britse onderzoekers, die de rupsen van de wasmot aantroffen in een bijenkorf die onderdeel uitmaakten van een laboratoriumexperiment. Op zich is dat niet onlogisch, want wasmotlarven voeden zich graag met bijenwas. De onderzoekers besloten hun bijenkorven schoon te maken en gooiden alle rupsen in een plastic tasje. Maar tot hun verbazing zaten de tasjes al snel vol gaten.

Jonge bultruggen communiceren op fluistertoon met hun moeder

Foto: U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration

266px-Humpback_Whale_underwater_shotJonge bultrugwalvissen communiceren tijdens lange reizen vooral op fluistertoon met hun moeder. De jonge walvissen grommen en piepen opvallend zacht tijdens de eerste lange tocht die ze maken met hun verwekster en beschermster. Vermoedelijk gaat het om een verdedigingsstrategie. De baardwalvissen dempen de geluiden die ze maken hoogstwaarschijnlijk om hun aanwezigheid niet te verraden aan roofzuchtige orka’s, zo melden Deense onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Functional Ecology. De wetenschappers kwamen tot hun bevindingen door geluidsapparatuur met zuignappen te bevestigen op de buik van acht babywalvissen die samen met hun moeder migreerden vanuit Australië naar het koude Antarctica.

Dolfijnen doen mogelijk aan plezierseks

Tuimelaarsduo-300x200Bij de meeste dieren staat seks niet zozeer in het teken van genot, maar dient de geslachtsdaad vooral de reproductie. Toch zijn er ook uitzonderingen, waarbij de mens niet de enige is. Bonobo’s  vrijen er bijvoorbeeld lustig op los voor de lol, maar gebruiken seks ook om conflicten binnen de groep vreedzaam te beslechten. Nieuw onderzoek van wetenschappers die zijn verbonden aan de Canadese Dalhousie University, suggereert dat ook dolfijnen plezierseks kennen. De wetenschappers observeerden jarenlang het copulatiegedrag van verschillende soorten dolfijnen in het wild. Daarnaast deden ze in hun laboratorium onderzoek aan genitaliën van overleden dolfijnen. En wat bleek: veel van de seksstandjes die bijvoorbeeld door donkergestreepte dolfijnen en mannelijke bruinvissen worden gebruikt zijn puur vanuit bevruchtingsoogpunt verre van optimaal te noemen.

Naakte molrat kan achttien minuten zonder zuurstof

Foto: Roman Klementschitz,, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

naakte-molratten-kunnen-18-minuten-zonder-zuurstofHet is een tamelijk onooglijk diertje, maar met de overlevingscapaciteiten van de naakte molrat  (Heterocephalus glaber) is niets mis. Het beestje is bijvoorbeeld immuun voor kanker, maar kan het ook een hele poos uitzingen zonder zuurstof. Als de ondergronds levende knaagdieren in een zuurstofloze omgeving worden opgesloten, stokt hun ademhaling en daalt hun hartslag van tweehonderd naar vijftig slagen per minuut. Op die manier kunnen achttien minuten overleven. Mensen en muizen zouden in een soortgelijke omgeving razendsnel het loodje leggen. Experimenten van wetenschappers van de University of Illinois tonen aan dat naakte molratten een stofwisselingstruc uithalen.

Afrikaanse mieren redden gewonde soortgenoten

Foto: ETF89, Wikimedia Commons/CC BY-SA 4.0

Megaponera_analis_raiding_termitesMensen zijn blijkbaar niet de enige wezens die kameraadschap op het oorlogstoneel tentoonspreiden. Ook mieren van de soort Megaponera analis dragen gewonde groepsgenoten van het  slagveld en brengen de aangeslagen exemplaren vervolgens naar een veilige plek. De gewonde mieren scheiden een speciaal stofje uit via hun mond, waarmee ze hun soortgenoten duidelijk maken dat ze gewond zijn geraakt. Dankzij de hulp van hun kompanen overleven de gewonde mieren in negentig procent van de onderzochte gevallen. Tijdens het vechten kan het soms ook gebeuren dat noodsignalen van gewonde mieren niet worden opgepikt door hun soortgenoten. Deze geleedpotige strijders hebben dan dertig procent meer kans om te overlijden als gevolg van hun verwondingen dan mieren die wel op tijd worden weggedragen.

Seychellenzangers redden soortgenoten uit gevaarlijke situaties

Foto: Christian Hauzar, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

Seychellen-Rohrsaenger_-_Acrocephalus_sechellensisWilde vogels blijken elkaar te kunnen redden uit levensbedreigende situaties. Van sommige diersoorten als dolfijnen en mieren was dit gedrag al bekend, maar Nederlandse onderzoekers ontdekten dat ook de seychellenzanger een heldhaftige inborst heeft. De zangvogeltjes helpen met gevaar voor eigen leven hun familieleden als er kleverige boomzaden in hun vleugels blijven plakken. Dat ontdekten Martijn Hammers (Rijksuniversiteit Groningen) en Lyanne Brouwer (Nederlands Instituut voor Ecologie NIOO) op het eiland Cousin in de Indische Oceaan. De vogeltjes die boomzaden in hun veren hebben, kunnen slechter vliegen en sterven dus ook sneller.

Eerste filmbeelden van etende zevenarmige octopus

Foto: MBARI

dieet-zevenarmige-octopus-eerst-beeldOnderzoekers van het Californische Monterey Bay Aquarium Research Institute (MBARI) hebben voor het eerst het dieet van de zevenarmige octopus (Haliphron atlanticus) weten vast te leggen met een diepzeerobot. De wetenschappers publiceerden hun ontdekking in Scientific Reports. De zevenarmige octopus verdient zijn naam eigenlijk niet helemaal, want het dier heeft net als andere octopussen eigenlijk acht armen. De mannetjes verstoppen echter één van hun armen in een zakje onder hun oog. De filmbeelden van de tafelende octopus zijn behoorlijk uniek, want de onderzoekers van MBARI zagen het dier in 27 jaar tijd slechts drie keer. Op de beelden is te zien dat de octopus een stuk van een kwal in zijn armen houdt.

Kea’s steken elkaar aan met lach

Foto: Wikimedia Commons/publiek domein

266px-Male_Kea_Milford_soundKea’s (Nestor notabilis), intelligente papegaaien die de bergachtige streken van Nieuw-Zeeland bewonen, hebben een eigen soort lach. Extra opvallend is dat de dieren elkaar met het speciale gekwetter aansporen tot speels gedrag. Als ze het specifieke geluid bij een soortgenoot horen, beginnen de vogels daarna rondjes om elkaar heen te vliegen en uitgebreid te ravotten. Oostenrijkse wetenschappers kwamen tot die ontdekking door specifieke geluiden van kea’s in gevangenschap op te nemen. Van dit gekwetter wordt al langer vermoed dat het een soort lach is. De opnames werden vervolgens afgespeeld in de buurt van wilde kea’s in het Nieuw-Zeelandse Arthur’s Pass.

Zeeotters gebruiken al miljoenen jaren gereedschap

Foto: Wikimedia Commons/publiek domein

266px-Sea_otterZeeotters (Enhydra lutris) gebruiken waarschijnlijk al honderdduizenden tot miljoenen jaren gereedschap om hun kostje bij elkaar te scharrelen. De dieren slaan vaak met stenen schelpdieren kapot om deze lekkernijen vervolgens te kunnen opeten. Uit een genetisch onderzoek blijkt dat verre voorouders van moderne zeeotters reeds dezelfde werkwijze hanteerden. Dat melden Amerikaanse onderzoekers in het tijdschrift Biology Letters. De schelpenkrakende zeeotters hebben een kleine borstholte waarmee ze stenen als het ware ‘vasthouden’. Vervolgens zorgen ze er met snelle lichaamsbewegingen voor dat de als hamer gebruikte steen hard op een schelpdier neerkomt.

Chimpansees verzorgen overleden soortgenoten

Mannetjeschimpanseeskyamburakloof-300x199Het rouwen om dode soortgenoten, gereedschapsgebruik, zelfherkenning, het zijn allemaal gedragsvormen of cognitieve vaardigheden die lange tijd als exclusief menselijk werden afgedaan. Maar gelukkig heeft de wetenschap ons inmiddels toch een beetje van die moreel verheven sokkel gekeild. Een recent artikel in het wetenschapsblad Scientific Reports toont bijvoorbeeld aan dat ook chimpansees, in genetisch opzicht onze naaste verwanten, het lichaam van een overleden familielid of kennis intensief verzorgen. Wetenschappers kwamen tot die ontdekking door in het Zambiaanse Chimfunshi Wildlife Orphanage Trust een chimpanseevrouwtje te observeren dat uitgebreid het gebit van haar overleden adoptiefzoon reinigde. De overleden chimpansee was een paar jaar eerder in het opvangcentrum beland en geadopteerd door een ouder vrouwtje. Toen het dier bezweek aan een longontsteking, wiegde zijn pleegmoeder minutenlang zijn hoofd in haar handen. Vervolgens begon ze met een grasspriet vuil tussen zijn tanden te verwijderen.