Categorie: "Dier in de spotlights"

Portugese otter met TomTom gevolgd door onderzoekers

Loutre_des_pyrenees_baronnies_2004Een wilde Europese otter loopt momenteel in Portugal rond met een rugzakje waarin een piepkleine gps-zender verborgen is. Stichting Otterstation Nederland uit Leeuwarden installeerde de zender om te kijken hoe het dier overleeft in het vaak kurkdroge mediterrane landschap. Het is de eerste keer dat op deze manier onderzoek wordt gedaan naar het leefgebied van de otter. De populatie in Portugal is een van de grootste otterleefgemeenschappen van Europa. Opvallend, aangezien het westen van het Iberisch Schiereiland regelmatig te kampen heeft met lange droogteperioden.

Grootste webbouwende spin ter wereld ontdekt

Foto: Matjaz Kuntner
_46579498_sexdimorphismSlecht nieuws voor arachnofoben die van plan zijn om af te zakken richting de zuidpunt van het Afrikaanse continent: wetenschappers hebben in deze contreien namelijk de grootste wielwebspin ter wereld ontdekt. Het gaat om een soort die tot nu toe nog niet wetenschappelijk geclassificeerd was. De spin met de Latijnse soortnaam Nephila komaci kan volgens onderzoekers uit Slovenië en de Verenigde Staten worden beschouwd als de grootste spin ter wereld die in staat is om een complex web te bouwen. De poten van de vrouwtjes kunnen een spanwijdte bereiken van maar liefst 12 centimeter. Verder zijn de vrouwtjesdieren in staat om webben te weven met een diameter tot één meter. Een behoorlijk bouwwerk dus. Net zoals bij veel andere spinnen is er bij de Nephali Komaci sprake van een extreme vorm van sexueel dimorfisme:

Reptielen- en amfibieënbijbel voor Nederlandse natuurliefhebber

CoverherpetofaunaOnderzoek
Een dikke week geleden presenteerde het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg zijn nieuwste boekpublicatie. Het lijvige naslagwerk Herpetofauna van Limburg is het resultaat van jaren intensief onderzoek en vele uren veldwerk. De naam verraadt al dat we te maken hebben met een boek over amfibieën en reptielen, twee diergroepen die vaak in een adem genoemd worden en ondanks de grote onderlinge verschillen aangeduid worden met de verzamelnaam herpetofauna (wat zoveel betekent als kruipend gedierte). Kikkers, padden, slangen of hagedissen, het zijn niet de troeteldieren die ieders hart verwarmen. Bovendien komen ze soortgewijs in Noordwest-Europa natuurlijk slechts in bescheiden aantallen voor. Als je een ietwat luie bioloog bent, doe je er in onze contreien goed aan om deze diergroepen als specialiteit te kiezen. Toch is de provincie Limburg van oudsher een vruchtbare voedingsbodem voor herpetologisch onderzoek. “Het overgrote deel van alle informatie die in Nederland vergaard is over onze inheemse amfibieën en reptielen komt uit Limburg”, zegt herpetoloog Henk Strijbosch. De Herpetologische Studiegroep van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg, die drie decennia geleden opgericht werd, heeft altijd een voortrekkersrol gespeeld bij het onderzoek naar de koudbloedige fauna in Limburg. In 1992 zag een eerste atlas over de Limburgse herpetofauna reeds het levenslicht, maar het spreekt voor zich dat die anno 2009 sterk gedateerd is. “We vonden dus dat de tijd rijp was voor een nieuw overzichtswerk dat volledig toegespitst moest zijn op de actuele stand van zaken. Maar de totstandkoming van de nieuwe atlas was een zware bevalling. Het heeft ons jaren en heel wat arbeidsuren gekost om alle gegevens te bundelen, de teksten te schrijven en het fotomateriaal bij elkaar te krijgen. Het kwam regelmatig voor dat een redactievergadering uitliep op nachtwerk”, herinnert redacteur Harry van Buggenum zich nog goed.

Standaardwerk
Maar het resultaat is dan ook navenant.

Perfecte roofdieren in woord en beeld

haaien plc:Opmaak 1Gevreesd
Haaien behoren tot de oudste en meest veelzijdige roofdieren van onze planeet. Bij veel mensen staan ze echter doorgaans in een kwaad daglicht. Dankzij films als Jaws hebben de dieren een kwalijke reputatie opgebouwd. Vileine moordenaars, menseneters of onverzadigbare vreetmachines, het zijn zomaar een paar kwalificaties die gebruikt worden om deze geduchte roofvissen te omschrijven. Toch is de monsterlijke haai vooral een waanidee van de menselijke geest. Het overgrote deel van de bijna 400 wetenschappelijk beschreven soorten is niet eens gevaarlijk voor de mens. De soorten die wel de potentie hebben om een mens te verscheuren, maken veel minder slachtoffers dan vaak gedacht wordt. De kans om te bezwijken aan een verkeersongeval, bijensteken of een haperende frisdrankenautomaat (!) is vele malen groter. Haaien zijn vooral uiterst effectieve roofdieren, die zich incidenteel ook wel eens vergrijpen aan mensen. Nadeel voor de haaien is dat dergelijke incidenten breed uitgemeten worden in de sensatiepers en meestal vergezeld gaan van bloederige foto’s die rechtstreeks uit een horrorfilm afkomstig lijken te zijn.

Kustvogel maakt reis van zesduizend kilometer

Foto: Wikimedia

180px-Calidris-alba-001De drieteenstrandloper is met zijn honderd gram een vlieggewicht onder de kustvogels. Toch is dit diertje in staat tot indrukwekkende prestaties. De vogel is namelijk sterk genoeg om onafgebroken zesduizend kilometer te vliegen naar zijn overwinteringsplaats in zuidelijkere oorden. “Dat is heel opmerkelijk voor een typische kustvogel”, zegt bioloog Jeroen Reneerkens van de Rijksuniversiteit Groningen. Biologen van de Groningse universiteit en de Ghanese Universiteit van Accra hebben onderzoek gedaan naar de trek van de drieteenstrandloper. Ze gaven de dieren gekleurde pootringen om zo meer informatie over hun leefwijze en overlevingskansen te kunnen inwinnen. Op 11 augustus vertrok een exemplaar vanuit Zuid-Noorwegen voor een lange tocht naar het warme Afrika.

Nieuwe pterosauriër ontdekt in China

Chinese en Britse paleontologen hebben in het noordoosten van China de resten van een nieuwe pterosauriërsoort ontdekt. Deze vliegende reptielen domineerden lange tijd het prehistorische luchtruim en kwamen in allerhande vormen en maten voor. De nieuwbakken pterosauriër heeft de naam Darwinopterus modularis gekregen, een verwijzing naar en eerbetoon aan de vermaarde Britse bioloog Charles Darwin (1809-1882).

Eerste vegetarische spin ter wereld ontdekt

Amerikaanse wetenschappers hebben een vegetarische spin ontdekt. Een primeur, want alle andere spinnen die voorkomen in de wereldwijde soortenbestanden zijn meedogenloze jagers. De Bagheera kiplingi leeft in Zuid-Amerika en voedt zich met bladeren en knoppen van planten. Voorzover bekend is de Bagheera kiplingi als enige van de meer dan 40.000 spinsoorten geen carnivoor. Omdat er geen prooi gevangen hoeft te worden, spint het dier ook geen web. Hoewel er dus geen insecten worden gedood om op te eten, is de spin niet helemaal vredelievend:

Schimmel ramp voor Centraal-Amerikaanse kikkers

Foto: Discovery News
frog-324x205Steeds meer kikkersoorten dreigen voorgoed uit de Centraal-Amerikaanse regenwouden te verdwijnen. Ze bezwijken massaal aan schimmelinfecties. Vooral de zeldzamere soorten worden zwaar getroffen door de pandemie, aangezien ze maar een zeer beperkt verspreidingsgebied hebben. Als veel soorten zouden verdwijnen, veranderen de regenwouden van Centraal-Amerika van biologisch diverse oasen in monotone bossen. Zowel in esthetisch als biologisch opzicht een behoorlijke devaluatie. Bezien vanuit een breder perspectief zal de verdwijning van de kikkers ook nadelige gevolgen hebben voor de woudecologie.

Varkens slagen met vlag en wimpel voor intelligentietest

800px-Sow_and_five_pigletsVarkens zijn in staat om met behulp van een spiegel hun eten op te sporen. Dat blijkt uit een experiment dat wordt gezien als de dierlijke equivalent van de IQ-test. Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge plaatsten een spiegel in een door acht varkens bevolkte stal. Vervolgens legden ze een voorraadje voedsel neer, dat de dieren alleen via de spiegel konden waarnemen. Maar liefst zeven van de acht varkens slaagden er razendsnel in om het voedsel met behulp van het spiegelbeeld te vinden. De zogenaamde spiegeltest wordt vaak gebruikt om het bewustzijn en de cognitieve prestaties van dieren in kaart te brengen.