Categorie: "Dier in de spotlights"

Liopleurodon, schrik van de prehistorische zeeën

Periode: Jura.
Classificatie: Plesiosauria (Pliosauridae).
Lengte: 15- 23 meter.
Voedsel: al het andere in zee.
Vindplaats: Europa, Zuid- Amerika.

Reuzenreptielen maakten tijdens het Jura niet alleen de dienst uit op land, maar heersten ook over de wereldzeeën. De op vissen lijkende ichthyosauriërs, de met lange nekken uitgeruste plesiosauriërs (die in het Schotse meermonster Nessie wellicht nog een levende representant hebben) en de pliosauriërs waren de belangrijkste drie groepen zeereptielen. De meest imposante vertegenwoordiger van deze laatste groep was Liopleurodon.

Tyrannosaurus rex: icoon uit de prehistorie

Periode: Krijt.
Classificatie: Theropoda.
Lengte: 12-13 meter.
Voedsel: heel veel vlees.
Vindplaats: het westen van de Verenigde Staten.

Als er een dinosaurus is die tot de menselijke verbeelding spreekt en de harten van veel liefhebbers veroverd heeft, dan is het wel Tyrannosaurus rex. Over dit dier zijn meerdere boekenkasten vol geschreven en T. Rex schitterde in onder meer Jurassic Park ook al op het witte doek. De titel “grootste vleesetende landbewoner aller tijden” heeft de “tiranhagedis” inmiddels af moeten staan aan Giganotosaurus, Spinosaurus en Carcharodontosaurus, maar desondanks blijft zijn legendarische status nagenoeg onaangetast. Hoe komt dit?

Seismosaurus, de hagedis die de aarde deed trillen

Periode: Jura
Classificatie: Sauropoda
Lengte: 35 meter
Voedsel: heel veel plantaardig materiaal.
Vindplaats: Verenigde Staten (New Mexico).

Plantenetende gigant
150 miljoen jaar geleden was het gangbare formaat van vrijwel alles XXL. Vleeseters, planteneters, bewoners van het luchtruim, zeereptielen en bomen bereikten kolossale afmetingen. De gigantische plantenetende sauropoden- de dinosaurussen met de bekende lange nek- spanden op dit gebied de kroon. In de jaren negentig van de negentiende eeuw volgden spectaculaire vondsten elkaar in hoog tempo op en werd het ene na het andere record gebroken.

Achtarmige rode duivels

Agressieve jagers
De Mexicaanse Zee van Cortez en de Golf van Californië zijn het domein van een mysterieus, uit de kluiten gewassen weekdier. Deze wateren vormen de mariene jachtgronden van Dosidicus gigas, een pijlinktvis die met een lengte van 2 meter net zo groot kan worden als een volwassen man. Uit onderzoek blijkt dat dit dier een uitzonderlijk goede en intelligente jager is en over een behoorlijk agressief karakter beschikt. Wetenschappers en filmmakers zijn tijdens hun duiktochten regelmatig aangevallen en de inktvissen schijnen soms zelfs samen te werken in een poging om een grote prooi te overmeesteren.

De grote mestand

De prehistorische kat Smilodon (letterlijke betekenis: mestand) voldeed in alle opzichten aan het beeld van de klassieke sabeltandtijger. Het dier had een gespierd en ijzersterk lichaam en beschikte over krachtige schouder- en rugspieren. Hierdoor was Smilodon in staat om met zijn kop krachtige houwen uit te delen. Doordat deze katachtige zijn kaken zeer wijd open wist te sperren (ongeveer 120 graden), konden de grote, dolkvormige tanden optimaal hun dodelijke werk doen.

Indricotherium, het grootste landzoogdier aller tijden

Periode: Tertiair.
Classificatie: Mammalia (Ungulata).
Lengte: 9-10 meter.
Voedsel: gebladerte, kiemen, scheuten, twijgjes.
Vindplaats: Azië, Oost- Europa.

Zoogdieren zijn ongeveer tegelijkertijd met de dinosaurussen ontstaan. Voordat de reuzenreptielen uitstierven, waren zoogdieren echter klein en onopvallend en niet meer dan smakelijke tussendoortjes voor kleinere en middelgrote vleesetende dinosaurussen.

De irukandji

De kristalheldere en vaak azuurblauwe wateren die Australië omgeven, zijn zeker aanlokkelijk, maar het betreden ervan kan grote risico’s met zich meebrengen. En de gevaarlijkste klanten zijn niet potentiële menseneters als de witte haai of de tijgerhaai. Een van de dodelijkste bewoners van de Australische kustwateren is namelijk een holtedier dat niet veel groter is dan een luciferkop.

Strijd met een onverwachte afloop

Leeuwen en Kaapse buffels (Syncerus caffer) zijn elkaars aartsvijanden. Ze voeren vaak een genadeloze strijd op leven en dood, waarbij de leeuw meestal de rol van jager vervult en de buffel die van opgejaagde prooi. Als de leeuwen over voldoende manschappen beschikken, winnen ze het gevecht meestal. Zeker als het doelwit een op het eerste oog weerloos kalf is. Toch laat het onderstaande filmpje, geschoten in het Zuid-Afrikaanse Kruger National Park door een toerist met een camcorder, zien dat een dergelijke overlevingsstrijd niet altijd een voorspelbare slotakte kent.