Categorie: "Dier in de spotlights"

Pasgeboren pterosauriërs konden nog niet vliegen

Illustratie: John Conway, Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

266px-Coloborhynchus_piscator_jconwayPasgeboren pterosauriërs konden nog niet vliegen, maar wel al lopen. Die conclusie trekken onderzoekers in een pas verschenen paper nadat ze een verzameling van meer dan tweehonderd eieren van de vliegende reptielen bestudeerden. Het is best bijzonder dat er zoveel eieren geanalyseerd konden worden. Tot op heden zijn namelijk slechts een handjevol eieren van pterosauriërs onderzocht: drie uit Argentinië en vijf uit China. Hierdoor was het niet mogelijk om echt goede conclusies te trekken over het doen en laten van deze diergroep. Maar toen er 215 pterosauruseieren in China werden ontdekt, kon het onderzoek worden vervolgd. De onderzoekers gebruikten computertomografische scans om een kijkje te kunnen nemen in de eieren. Zestien stuks bevatte embryonale, maar niet meer compleet intacte resten. In het meest complete embryo ontdekten de paleontologen een deel van een vleugel en schedelbeenderen, waaronder een complete onderkaak. De belangrijkste conclusies: de ontwikkeling van een pterosauriër nam behoorlijk wat tijd in beslag (een jong dier was al twee jaar oud, maar nog steeds niet uitgegroeid) en de borstspier van een embryo was nog niet voldoende ontwikkeld om vliegen mogelijk te maken.

Potvis Domburg leefde waarschijnlijk nog toen hij aanspoelde

220px-Pottwal_an_der_WasseroberflächeFoto: Wikimedia Commons/GFDL

De potvis die vrijdagochtend aanspoelde op het strand bij Domburg in Zeeland, leefde waarschijnlijk nog bij het aanspoelen. Dit concluderen onderzoekers van Universteit Utrecht. De faculteit Diergeneeskunde is nog bezig met het onderzoek naar de doodsoorzaak van het ruim dertien meter lange zeezoogdier. Onderzoekers concluderen nu al voorzichtig dat de walvis nog in leven was toen hij aanspoelde. Op de huid zijn namelijk diverse bloedende wonden aangetroffen. Het bloed wijst erop dat de potvis nog in leven was toen de huid beschadigd raakte.

Potvis aangespoeld in Domburg

Foto: Wikimedia Commons/GFDL

220px-Pottwal_an_der_WasseroberflächeOp het strand van het Zeeuwse Domburg is een 13,5 meter lange potvis (Physeter macrocephalus) aangespoeld. Naturalis en de Universiteit Utrecht gaan onderzoek doen naar het volwassen mannetje. De politie heeft de omgeving afgezet om toeschouwers op afstand te houden. Als een walvis strand, treedt het zogenoemde ‘protocol stranding levende grote walvisachtigen’ in werking. Daarin staat onder meer hoe wordt omgegaan met een gevonden dier.

Wetenschappers ontdekken ultieme diepzeevis

Foto: Adam Summers/University of Washington

m55x35aadu34_wd640Wetenschappers hebben in duistere diepten van de Grote Oceaan een nieuw vissoort ontdekt die kan overleven op een diepte van ruim achtduizend meter. Het dier is daarmee de diepst levende bekende vis ter wereld. Pseudoliparis swirei, zoals de soort door onderzoekers van University of Washington is genoemd, werd ontdekt in de Marianentrog, voor zover bekend de diepste  plek in de oceaan (elfduizend meter). Of de vis ook in de allerdiepste regionen van de trog kan overleven is onduidelijk, maar hij gedijt in ieder geval op diepten tot minstens achtduizend meter. Tussen 2014 en 2017 werden 37 exemplaren van P. swirei geregistreerd in de Marianentrog, op diepten tussen de zeven- en achtduizend meter. Japanse onderzoekers filmden de vis zelfs op een diepte van 8178 meter.

Bijen transporteren stuifmeel tussen lange pootharen

Bijinbloem-150x150Het is algemeen bekend dat bijen uitstekende bestuivers zijn. Recent onderzoek wijst uit dat het transportgeheim van de beestje schuilt in de behaarde bijenpootjes. De gevleugelde insecten gebruiken de zeer lange haren aan de zijkant van hun poten om grote pakketten stuifmeel te vervoeren. De bulken beslaan soms zelfs een derde van het lichaamsgewicht van de bij. De wetenschappers vingen voor hun onderzoek twintig bijen die net stuifmeel hadden verzameld op hun poten en terugvlogen naar hun korf. Eerst maakten de onderzoekers beelden in hoge resolutie van de bijenpoten. Op deze shots ontdekten ze de bijzonder lange haren van de insecten. Vervolgens onderzochten de geleerden hoe stevig het stuifmeel vastzat tussen de haren door er met elastiekjes aan te trekken.

Vliegensvlugge evolutie leidt tot onstaan van nieuwe vogelsoort in twee generaties

Foto: P. R. Grant

Big-BirdEvolutie is meestal een tergend langzaam proces dat zich in tijdsspannen van duizenden of zelfs miljoenen jaren afspeelt. Maar soms gaat het een stuk sneller. Onderzoekers hebben zelfs stap voor stap kunnen volgen hoe er een nieuwe vogelsoort op het eiland Daphne Major (Galápagos) ontstond. In slechts twee generaties was de nieuwe vinkensoort een feit. Het bijzondere verhaal begon 36 jaar geleden, toen er een vreemde vogel op Daphne aankwam. Het was een mannetje dat zichtbaar verschilde van de drie bestaande vogelsoorten op het eiland. Zo zong hij een ander lied en waren zijn lichaam en snavel veel groter. Onderzoekers ontdekten later dat het mannetje een Grote cactusgrondvink (Geospiza conirostris) was. Deze bleek afkomstig van het eiland Española, dat in het uiterste zuidoosten van de Galápagosarchipel ligt. Door deze opmerkelijke grote afstand (ruim honderd kilometer) tussen de twee eilanden, keerde de vink niet meer huiswaarts om daar te paren met een lid van zijn eigen soort. In plaats daarvan liet hij zijn oog vallen op een partner op  Daphne Major.

Minder slecht broedseizoen grutto in 2017

Foto: Hans Hillewaert, Wikimedia Commons/CC BY-SA 4.0

266px-Limosa_limosa_(Uitkerke)De populatie van onze nationale vogel, de grutto, gaat hier te lande nog steeds met gemiddeld 3,5% per jaar achteruit. De belangrijkste reden is dat er jaar op jaar te weinig kuikens groot worden. Het aantal gruttokuikens dat daadwerkelijk uitvliegt, wordt nu al zeven jaren onderzocht en bleek in al die jaren te laag te zijn. Zo ook in 2017. Voor een stabiele populatie (nu circa 34.000 paren) zouden er afgelopen broedseizoen minimaal circa 18.000 jongen groot moeten zijn geworden, maar de teller bleef steken op 12.000. Het enige lichtpuntje is dat er in de overige zes meetjaren nog minder jongen uitvlogen. Vogelbescherming Nederland pleit voor meer en vooral beter weidevogelbeheer. De Nederlandse overheid is daartoe ook verplicht op basis van de Europese Vogelrichtlijn. Sinds 2011 wordt het totaal aantal jonge grutto’s in Nederland geschat op basis van wetenschappelijk onderzoek.

Groenlandse walvissen scrubben hun huid in ondiepe kustwateren

Foto: Wikimedia Commons/publiek domein

220px-Bowheads42Groenlandse walvissen zoeken soms ondiepe kustwateren op om hun huid te scrubben, zo blijkt uit een nieuwe studie. In de ondiepe wateren schuren de dieren hun huid langs de rotsen, waarschijnlijk om dode of verbrande huidcellen, parasieten en stukjes ruwe huid te verwijderen. De walvissen zijn gemiddeld vijf tot acht minuten bezig met die huidreiniging. Canadese onderzoekers maken gewag van het gedrag in het blad Plos One. Onderzoeksleider Sarah Fortune observeerde enkele jaren geleden Groenlandse walvissen (Balaena mysticetus) die op een vreemde manier op hun rug heen en weer rolden bij Baffin Island. Ze had toen nog geen idee wat de dieren aan het doen waren en besloot het opmerkelijke gedrag samen met enkele van haar collega’s van de University van British Columbia te onderzoeken. De onderzoekers gebruikten een drone die was uitgerust met camera’s.

Veertig ontsnapte koeien in centrum Bladel

Klassiekekoe-300x200In het Brabantse dorpje Bladel, dat niet ver van de grens met België ligt, zijn vrijdagochtend zo’n veertig koeien ontsnapt. De politie werd daar door een automobilist op gewezen. Die had de koeien in de richting van het centrum van Bladel zien lopen. De eerste melding kwam volgens de politie kort na vijf uur vrijdagochtend binnen, waarna de gemeente Bladel samen met de politie zocht naar agrariërs die konden helpen met het vangen van de dieren. De koeien werden aangetroffen in het centrum van Bladel en in het nabijgelegen Hulsel. Nadat ze in een trailer waren geladen, zijn de dieren teruggebracht naar het weiland waaruit ze waren ontsnapt.

Baardagamen worden dommer door opwarming aarde

Baardagame2Baardagamen worden waarschijnlijk minder intelligent als de aarde verder opwarmt. Als de eieren van de reptielen worden uitgebroed bij een temperatuur van meer dan dertig graden Celsius, presteren de jongen die worden geboren relatief slecht bij intelligentietesten. Dat blijkt uit een onderzoek van Britse wetenschappers dat is gepubliceerd in Royal Society Open Science. De normale temperatuur in en baardagamennest ligt rond de 27 graden. Door de klimaatverandering wordt het in Australië, het land waar deze aimabele en ook vaak als huisdieren gehouden hagedissen van nature voorkomen, steeds warmer en droger. Tijdens een onderzoek werden sommige agameneieren in een laboratorium uitgebroed bij een temperatuur van 30 graden, terwijl andere eieren werden opgewarmd tot de normale temperatuur van 27 graden. Vervolgens werd na een aantal maanden de intelligentie gemeten van de baardagamen die uit de eieren kropen.